Gimnazjum nr 1 im. Hugona Kołłątaja

Najstarsza część siedziby Gimnazjum nr 1 liczy sobie 151 lat. Budynek powstał w 1862 roku przy ulicy Szosowej (dziś Królowej Jadwigi 11). Inwestycję finansowało Towarzystwo Francusko - Rosyjskie. Jest to najstarszy samodzielny budynek szkolny w Dąbrowie Górniczej. Pierwotnie znalazła tu swą siedzibę szkoła elementarna. W roku 1903 jej kierownikiem został Antoni Kocot, aktywny działacz oświatowy i popularyzator idei niepodległościowych. Odtąd przez długie lata placówkę tę nazywano "Szkołą Kocota”. W 1905 roku, za wiedzą Antoniego Kocota, w szkole odbył się strajk uczniowski o prawo nauczania w języku polskim. Uczniowie osiągnęli cel, o który walczyli, niestety, tylko na krótko. Niebawem władze zaborcze powróciły do polityki represji wobec Polaków. W 1919 roku w najstarszej części obecnej siedziby Gimnazjum nr 1 utworzono trzyletnią średnią Szkołę Handlową. W 1922 roku do istniejącego budynku dostawiono znacznie wyższy obiekt z przestronnymi salami lekcyjnymi. Szkołę wciąż tradycyjnie nazywano „Szkołą Kocota”. W mieście brakowało nauczycieli, dlatego też „u Kocota” uruchomiono kursy dla przyszłych pedagogów. W 1924 roku przekształcono je w Miejskie Seminarium Nauczycielskie im. Romualda Traugutta. Upaństwowione w 1929 roku istniało do roku1936, kształcąc prawie stu w pełni wykwalifikowanych nauczycieli. Przez cały okres istnienia seminarium kierował nim wybitny pedagog - Antoni Zięba. Od 1927 roku przyszli nauczyciele redagowali i wydawali własne pisemko zatytułowane „Nasza myśl”. W 1938 roku, mimo ograniczonych rozmiarów budynku, otworzono w nim szkołę muzyczną. Jej dyrektorem została Alina Romanowicz.

Rozwój szkolnictwa w obrębie budynku przy ulicy Królowej Jadwigi brutalnie przerwał wybuch II wojny światowej. We wrześniu 1939 roku Dąbrowę Górniczą zajęły wojska niemieckie. Zamknięto wszystkie szkoły średnie, a ich budynki przeznaczono do realizacji celów wyznaczonych przez okupanta.

Po II wojnie światowej w najstarszym szkolnym budynku ulokowano Państwowe Gimnazjum i Liceum Żeńskie im. Emilii Zawidzkiej. We wrześniu 1951 roku Państwowe Gimnazjum i Liceum Żeńskie "Zawidzkiej" połączono z Gimnazjum Męskim im. Waleriana Łukasińskiego. Z połączonych szkół utworzono koedukacyjne Liceum Ogólnokształcące. W celu poprawy warunków lokalowych w 1954 roku dobudowano wzdłuż ulicy Ks. Augustynika trzecią część budynku (osiem sal lekcyjnych i salę do zajęć z wychowania fizycznego). W 1955 roku do budynku przeniesiono Szkołę Podstawową nr 7. Liceum ulokowano natomiast w nowo wybudowanym obiekcie przy ulicy Marii Konopnickiej 56.

W latach 80-tych najstarsza część budynku znajdowała się w złym stanie. Myślano nawet o jej wyburzeniu. Gruntowna modernizacja uratowała szkołę. Zainstalowano c.o, wymieniono stolarkę drzwiową i okienną, odnowiono elewację, a w 1997 roku dobudowano dużą i nowoczesną salę gimnastyczną z zapleczem i szatniami. W 2006 roku przeprowadzono kompleksowy remont kuchni.

Od 1 września 1999 roku najstarszy w mieście budynek szkolny przy ulicy Królowej Jadwigi 11 stał się siedzibą Gimnazjum nr 1.
Na podst. www.gimnazjum1.edu.pl