Front wodny

Cytadela w kształcie pentagonalnym najdłuższym bokiem przylega do rzeki. Wisła, stanowi na tym odcinku poważną przeszkodę wodną, dodatkowo cytadela chroniona jest przedmościem w postaci Fortu Gorczakowa. Te warunki powodowały, że linia obronna na tym odcinku została zbudowana inaczej niż od strony lądu. Brakuje tu bastionów, kurtyn, przedszańców. Jedyną linią obrony na tym odcinku jest półkilometrowy zespół murowanych z cegły magazynów, które z biegiem lat obsypano z zewnątrz wałem ziemnym, przekształcając je w kazamaty. Stanowią one główny element frontu wodnego osłaniając Plac Broni wewnątrz cytadeli. Do osłony długiego odcinka przed frontalnym atakiem, wybudowano w centralnym miejscu Kaponierę Wiślaną. Na flankach wybudowano, prostopadłe do magazynów, działobitnie pełniące funkcje półkaponier. Działobitnie na flankach, współpracując z kaponierą wiślaną, miały za zadanie ostrzeliwać ogniem krzyżowym atakujące od strony Wisły oddziały. Pomieszczenia na parterze działobitni wykorzystywano jako stajnie dla koni, bądź obory dla zwierząt stanowiących zaopatrzenie żywnościowe wojska. Całość frontu wodnego dopełniają dwa odcinki wału ziemnego wraz z murem, biegnące od działobitni do półbastionu. Osłaniają one północną i południową końcówkę koszarowca. Długość frontu wodnego, to w linii prostej 700 metrów. Przetrwał bez większych zniszczeń obie wojny i jest jednym z najlepiej zachowanych elementów twierdzy. Jedynie kaponiera wiślana odniosła pewne uszkodzenia i dokonano w niej kilku przeróbek. Oprócz tego początkowo na północ od kaponiery wiślanej przez linię koszar i wał ziemny prowadziła Brama Wiślana, zawana przez Rosjan Włodzimierską. Na brzegu Wisły w okolicach bramy była przystań dla statków. Z czasem pod osłoną fortu Gorczakowa na drugim brzegu Wisły wybudowano port wiślany, brama przestała być potrzebna i zamurowaną ją (w okresie 2 wojny światowej?). Z kolei na południe od kaponiery wiślanej znajdowała się podziemna poterna łącząca Plac Broni z przedpolem frontu wodnego.