Nagrobek rodziny Kosów

Nagrobek rodziny Kosów w katedrze w Oliwie, 1599 - 1600. Nagrobek przypisywany jest Wilhelmowi van den Blocke, twórcy manierystycznemu.
Wykonany jest z marmuru, piaskowca i alabastru. Wąski cokół dźwiga szerszą od siebie prostokątną płytę, na której klęczą ściśnięte między czterema obeliskami pełnoplastyczne postaci zmarłych naturalnej wielkości. Przy ścianie powyżej płyty wznosi się cofnięta struktura zwieńczona belkowaniem, w którego naczółku centralnym akcentem wieńczącym jest stercząca szyszka. Środkowe pole tworzy tło dużego krucyfiksu, pod którym klęczy zakonnik.
Postaci zmarłych to małżeństwo Kosów wraz z dwoma synami – starszym w zbroi i młodszym, który zmarł przedwcześnie w wieku dziecięcym. Zakonnik u stóp krucyfiksu to trzeci syn, opat pelpliński. Czoło płyty zdobi fryz z ośmioma herbami.
Jest wielce prawdopodobne, że w pierwotnej formie nagrobek wyglądał inaczej. Świadczy o tym nienaturalne stłoczenie sporych rozmiarów figur ludzkich na zbyt małe powierzchni płyty. Prawdopodobnie postać zakonnika Feliksa u stóp krucyfiksu jest również elementem obcym, pochodzącym z dawniejszego epitafium Feliksa Kosa. Wiadomo, że w XIX wieku nagrobek był przenoszony z nawy głównej do nawy północnej możliwe, że wtedy pierwotny koncept dzieła został zmodyfikowany.
Za autorstwem Willema przemawia charakter plastyki figuralnej i jej kompozycja. Za cechy charakterystyczne uznać należy pełna równowagi statykę brył, jak i wykończenie detali. Warto porównać przedstawienie Mikołaja Kosa z wcześniejszym pomnikiem nagrobnym Jana III.
Formę nagrobka trzeba by tłumaczyć ambicjami rodziny Kosów, drugiej familii pomorskiej po Konarskich w ówczesnej dobie. Kompozycja, która była absolutnym novum w Polsce miała już swoją ugruntowaną tradycję w zachodniej i północnnej Europie i do tych właśnie monumentalnych wzorów z przodujących ośrodków kulturalnych odwołuje się nagrobek Kosów. Jako jeden z szerszej palety przykładów posłużyć może epitafium z Bredy autorstwa Cornelisa Florisa.
http://pl.wikipedia.org/wiki/Nagrobek_rodziny_Kos%C3%B3w