Wieża ciśnień

Wieża została wzniesiona w 1918 roku w zachodniej części miasta Gliwice. Należała do grupy miejskich wież ciśnień, których celem było m.in. zapewnienie stałego ciśnienia dostaw wody oraz wyrównywanie jej zapasów. Obiekt pełnił swoje funkcje, aż do lat 70. XX wieku, od tego momentu pozostaje nieużytkowany.

Początkowo obiekt miał zostać zaadaptowany na centrum sztuki z fundacji „Plantacja Sztuki”, jednakże do realizacji nigdy nie doszło.

W 2008 roku w wyniku pożaru uległa całkowitemu zniszczeniu drewniana konstrukcja czaszy wieży. Wieża ciśnień zajmuje działkę o kształcie zbliżonym do prostokąta, wzniesiona została w tradycyjnej technologii z cegły pełnej, na planie koła, stylowo nawiązuje do neogotyku. Jej zwartą bryłę charakteryzuje cylindryczny kształt, zwężający się nieznacznie ku górze.
Budowla posadowiona na kamiennym cokole, mierzy 49,7 m wysokości i składa się z dwóch zasadniczych części: centralnej oraz zewnętrznego pierścienia. Fundamenty tworzą dwie pierścieniowe ławy o przekroju trapezu, murowane z cegły. Wewnętrzny trzon nośny tworzy murowany z cegły pierścień podtrzymujący zbiornik wodny. Obiekt trójkondygnacyjny, podpiwniczony, z zewnątrz nieotynkowany.

Wejście do wieży zlokalizowane we wschodniej części, posiada formę neogotyckiego portalu ostrołukowego, wykonanego z uskokowych kształtek ceramicznych. Do wejścia prowadzą schody jednobiegowe murowane z cegły, współcześnie dostawiono do nich stalowe schody z balustradą, Nad portalem widoczna niewielka rozeta z maswerkowym kamiennym trójliściem.

Wewnątrz znajduje się spiralna klatka schodowa prowadząca na pierwsze piętro, wyżej widoczna stalowa konstrukcja pomostu roboczego, znajdującego się tuż pod dnem zbiornika typu INTZE. Został on wykonany ze stalowych blach walcowanych, połączonych na nity i wspartych na kamiennym pierścieniu trzonu nośnego. Elewacje rozczłonkowane, podziały pionowe i poziome wyznaczają lizeny oraz gzymsy oddzielające poszczególne kondygnacje, najwyższą strefę wieńczy forma attyki przepruta wąskimi okienkami, zamkniętymi w ostrołukowych wnękach. Okna w strefie parteru zamknięte łukiem odcinkowym jednodzielne i dwupoziomowe, z zewnątrz widoczna stalowa krata. W drugiej kondygnacji w pierwszej strefie okna potrójne, maswerkowe zamknięte ostrołukiem w profilowanej wnęce, wypełnionej w górnej strefie tynkiem. W drugiej strefie pojawiają się węższe okna zgrupowane podwójnie, usytuowane w jednej pionowej osi, zamknięte łukiem odcinkowym i umieszczone w ostrołukowej wnęce wypełnionej tynkiem.

Źródło: WSTĘPNE SPRAWOZDANIE Z INWENTARYZACJI OBIEKTÓW PRZEMYSŁOWYCH
W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM, Katowice, styczeń 2012