Park Źródliska I oraz Park Źródliska II, są najstarszymi łódzkimi parkami. Tworzyły one niegdyś jeden park zwany Ogrodem Spacerowym, a także Ogrodem angielskim, który został założony w 1840 roku. Wtedy to w granice Łodzi włączono część lasu rządowego leśnictwa Łaznów. "Nowa Dzielnica" została podzielona na działki budowlane, wyznaczono teren pod targowisko zwane Wodnym Rynkiem (obecnie Plac Zwycięstwa), pozostawiono także fragment na urządzenie ogrodu. Wówczas park miał charakter leśny, porastały go olsze, graby, dęby, lipy oraz świerki, tylko boki obsadzone były drzewami owocowymi, teren obfitował w źródła a jego podłoże było błotniste. Wytyczono na jego obszarze dwie główne aleje spacerowe biegnące po przekątnych, przecinające się w centralnym miejscu parku. Pod koniec lat 40. XIX wieku postawiono w parku kilkanaście ławek, wykonano kilka mostków oraz 2 altany, zatrudniono także ogrodnika do stałej opieki nad parkiem.
W końcu lat 50. XIX wieku ogród został podzielony, a jego zachodnią cześć (czyli zachodnie tereny – obecnego parku Źródliska II i zabudowań oddzielających parki) sprzedano fabrykantowi Karolowi Scheiblerowi. W latach 60., ze względu na brak funduszy na pielęgnację parku w kasie miasta, pozostała część parku (tj. obecny park Źródliska I, zwanego wówczas parkiem Kwela (od niem. Quell – źródło) została wydzierżawiona prywatnemu przedsiębiorcy, jednak park nie stał się dzięki temu bardziej zadbany. W latach 70. XIX wieku część północną parku (od strony obecnej Alei Piłsudskiego) dzierżawiło Bractwo Kurkowe, które wybudowało tu strzelnicę czynną do 1905 roku. Bractwo Kurkowe to nieformalna nazwa Towarzystwa Strzelniczego, które powstało w Łodzi w 1813 roku, a jego nazwa wiąże się z figurką ptaka, potocznie zwaną kurem, wykorzystywaną jako cel podczas zawodów strzeleckich. Corocznie w okresie Zielonych Świątek Bractwo Kurkowe organizowało tu zawody, występy i wybory "króla kurkowego", tj. najlepszego strzelca. Każdy przystępujący do konkursu członek Bractwa wpłacał pewną kwotę pieniędzy, która potem była przeznaczona jako nagroda dla zwycięzcy. Zwycięzca – "król kurkowy" po uroczystym przemarszu ulicami miasta, zapraszał wszystkich na przyjęcie.
Obecnie wyburzona estrada w parku Źródliska I
Pod koniec lat 80. XIX wieku dzierżawcą zaniedbanego parku stał się Karol Scheibler. W tym okresie przeprowadzono pierwszą inwentaryzację drzew w parku, w dalszym ciągu przypominającym swym wyglądem las niż park, wybudowano estradę (stojącą w centralnej części), na której grywała w świąteczne dni orkiestra fabryczna. W 1892 roku zorganizowana została pierwsza wystawa ogrodnicza, wybudowano wówczas 20 pawilonów ekspozycyjnych, poszerzono alejki, usunięto część drzew i krzewów. Park znajdował się pod opieką Scheiblera do roku 1906, gdy wygasł jego kontrakt na dzierżawę. Władze miejskie zadecydowały o ponownym ogrodzeniu parku, wybudowano dom dla pracowników parku, uporządkowano teren po dawnej strzelnicy. Tak jak i wcześniej park był miejscem odpoczynku i zabaw dla robotników okolicznych fabryk.
Na początku lat 20. XX wieku park całkowicie zmienił swój wygląd, został przebudowany według koncepcji Edwarda Ciszkiewicza. Z tego okresu pochodzi zachowany do dziś układ alejek, staw, ogródek botaniczny, plac zabaw, wybudowano nowy ażurowy parkan. Kolejne zmiany wprowadził Stefan Rogowicz w latach 30. Jego dziełem są m.in. partery kwiatowe i ich otoczenie w północnej części parku. W czasie wojny drzewostan został znacznie uszczuplony, park był zaniedbany, Niemcy zlikwidowali ogrodzenie. W roku 1956 udostępniono do zwiedzania Palmiarnię.
Park usytuowany jest pomiędzy ulicą Fabryczną, Przędzalnianą i Al. Piłsudskiego. Posiada ciekawy pejzażowy układ. Główna aleja przebiega koliście wokół parku, a od niej odchodzą aleje boczne. W południowo-wschodniej części znajdują się trzy stawy, z których największy posiada wyspę. W północnej części znajduje się obszerny plac obsadzony dookoła głogami pełnokwiatowymi. Na placu znajduje się estrada w kształcie altany, domek ogrodnika oraz palmiarnia. Wnętrze placu zajmuje rozległy kwietnik założony na planie prostokąta z różami i 4 cisami posadzonymi w rogach. Na środku kwietnika stoi rzeźba przedstawiająca kilka kobiecych postaci. W rogu placu znajdują się stoły do gry w szachy. Zwyczaj grania w tym miejscu jest już bardzo długi, wcześniej grywano także w karty, warcaby. Prawdopodobnie wcześniejszym miejsce spotkań miłośników gier było mieszczące się (i rozebrane w latach 30. XX wieku) przy Wodnym Rynku kino Oświatowe. Park porasta wiele wiekowych dębów, będących pomnikami przyrody. Ich wiek szacuje się na ok. 300 lat. Są one najcenniejszymi zabytkami na terenie parku i należą do najcenniejszych na obszarze Łodzi.
Źródło: Autorzy: Licencja: [ CC-BY-SA 3.0]
więcej  |
proszę czekać...
Jerzy Mielcarek Park Źródliska jest historycznie najstarszym parkiem Łodzi. Pierwotnie zajmował obszar zamknięty prostokątem ulic: Armii Czerwonej, Przędzalnianej, Fabrycznej i Targowej; na takiej też powierzchni został zaplanowany i założony w 1840 r. W latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku zachodnia część parku została sprzedana prywatnemu fabrykantowi, Karolowi Scheiblerowi. Na tym terenie wybudowano budynki fabryczne, linię kolejową, rezydencję właściciela i obok niej założono park (obecnie park Źródliska II). Wschodnia część, zmniejszona do połowy, pozostała jako ogród publiczny i nosi dziś nazwę parku Źródliska I.
Jego historia sięga początków historii wielkoprzemysłowego rozwoju Łodzi. W 1840 r. rozszerzono obręb miasta przez przyłączenie części lasu rządowego leśnictwa Łaznów. Tereny te, pod nazwą „Nowej Dzielnicy", podzielone zostały na place i przeznaczone pod zabudowę. Wyłączono z nich jednak obszar o pow. 40-morgów w celu założenia ogrodu spacerowego. Na tym terenie rósł wiekowy las z olszą, świerkiem, dębem, grabem i innymi drzewami, a ozdobę jego stanowiły obfite źródła. W tymże roku Kasa Miejska przeznaczyła 1500 zł polskich na ogrodzenie „nowo założonego Ogrodu Spacerowego, zwanego Ogrodem Angielskim, ogólny dozór w ogrodzie, oczyszczenie źródeł i kanału odpływowego przy źródłach, wybudowanie mostu na ulicy Głównej obok Ogrodu Angielskiego". Założenie parku należy uznać za duże osiągnięcie Łodzi, bowiem tylko kilka ówczesnych miast polskich posiadało ogrody publiczne.
| 2012-02-22 22:55:51 (14 lat temu) | 0 / 0 |
|
|
