†

Niemiecki obóz wysiedleńczy

Centralny obóz wysiedleńczy (jeden z kilku niemieckich obozów w Łodzi) mieścił się w dawnej fabryki tkanin B.A. Gliksmana przy ul. Łąkowej 4  (Durchgangslager I der Umwandererzentralstelle Posen, Dienststelle Litzmannstadt). 

Pierwszych wysiedleń dokonano już  11 grudnia 1939 r. wyrzucając część rodzin mieszkańców osiedla im. „Montwiłła” Mireckiego . Kolejnych kilkanaście wygnano w noc sylwestrową. Skala wysiedleń z regionu łódzkiego wzrosła po utworzeniu na terenie Łodzi systemu pięciu obozów wysiedleńczych. Na początku 1940 utworzono w Łodzi ekspozyturę Oddziału Urzędu ds. Wysiedleń Polaków i Żydów, którą po reorganizacji przekształcono w maju tego roku w Oddział Łódzki podlegającej Centrali Przesiedleńczej w Poznaniu .

Największa jednak akcja wysiedleńcza miała miejsce na przełomie 14–15 stycznia 1940, kiedy to hitlerowcy wysiedlili ok. 5 tysięcy pozostałych mieszkańców osiedla. Lokatorów budzono waleniem w drzwi. Po otwarciu do mieszkań wchodzili uzbrojeni Niemcy prowadzeni przez miejscowych członków mniejszości niemieckiej tzw. Volksdeutchów pełniących rolę tłumaczy nakazując zaskoczonym mieszkańcom opuszczenie mieszkań. Ludzie mieli 15–20 minut na ubranie się i zabranie najpotrzebniejszych rzeczy po czym przewożono ich do dawnej fabryki tkanin B.A. Gliksmana przy ul. Łąkowej 4. Na dziedzińcu wysiedlonych rejestrowano, a potem pędzono do nieogrzewanych pofabrycznych hal, w których przeprowadzano segregacje rasową oraz oddzielano starsze osoby od dzieci. Dzieci o nordyckich rysach przeznaczano do germanizacji, a sprawne i względnie młode osoby wywożono na roboty przymusowe w głąb Rzeszy. Pozostałą część wywieziono na tereny znajdujące się w granicach Generalnego Gubernatorstwa i zasiedlano nimi powiaty: opoczyński, piotrkowski, łowicki, skierniewicki oraz Podkarpacie.

W miejscu dotychczasowych mieszkańców zakwaterowywano urzędników niemieckich z terenów III Rzeszy oraz Niemców przesiedlonych z krajów nadbałtyckich, z Besarabii, Bukowiny oraz Wołynia[4] w ramach niemieckiej akcji Heim ins Reich.