SIM Koziny

Naniosłem zasięg ogrodu na podstawie mapy Starzyńskiego. Patrząc na zarys budynków z tej mapy zdjęcie przedstawia wejście do ogrodu od dzisiejszej ulicy Długosza

Według mapy Starzyńskiego ogród Gehligów znajdował się przy ul. Żelaznej (dziś Długosza) na wylocie ul. Letniej. Kościół i jego otoczenie jest usytuowany bardziej na południe. Dziś przebiega tam (przez dawny ogród) al. Włókniarzy...

Jedyny opis tego ogrodu, jaki znalazłem brzmi tak: \" Po przeciwnej (Włókniarzy 196) stronie Al. Włókniarzy (obecnie skwer, kościół i plebania parafii Najświętszego Zbawiciela) powstaje piwiarnia, ogródek i niewielki park Braci Gehlig. \" Bliższej lokalizacji ani powierzchni ogrodu nie znam. Podobno na część tego ogrodu są tory kolejowe. Każda informacja będzie pomocna w dokładnym określeniu jego wielkości i lokalizacji. Mapie się przyjrzę, choć pewno niewiele to da bo powstał on chyba w terenie pozbawionym dróg i punktów orientacyjnych, może rzeka Łódka pomoże.

Sprawdziłem na swojej mapie, ulica Letnia to dzisiejsza al. Włókniarzy na odcinku od ul. Srebrzyńskiej do Długosza ( mapa z 25 r. , więc już Długosza a nie Żelazna), który wylot ul. Letniej masz na myśli, północny czy południowy.

Małe zamieszanie w komentarzach.

Mapa Starzyńskiego jest bardzo dokładnym planem Łodzi z końca XIX w. , a dostęp do niej (i innych historycznych map Łodzi) jest dziecinnie prosty: . Ogród Gehligów znajdował się na północnym wylocie Letniej w Żelazną...

Wszystkie mapy dostępne tylko nie ta. :-(

Klikasz \"mapy historyczne\" , powiększasz obszar, który Cię interesuje i z menu z lewej strony wybierasz interesującą Cię mapę. Współczesną tkankę miejską możesz usunąć również z tego menu i wtedy rozkoszujesz się spacerem po Łodzi końca XIX w. lub później:) Spróbuj...

Coś jest nie tak, wszystkie inne się otwierają tylko nie ta . Jutro nad tym pomyślę, już kiedyś miałem ten sam problem z mapami Urzędu Miasta i chyba pomogło wyrzucenie windowsowskiej Jawy. Dzięki.

do zeto: Problem polega na tym, że ja nie mam żadnego obrazu (biały), jest tylko nawigacja po mapie.

do bolo1910: A, jeszcze drobiazg. Ze strony wejściowej do mapy musisz pobrać, zgodnie z instrukcją, odpowiednią wtyczkę, która umożliwia dostęp i możliwość przeglądania map. Pardon, zapomniałem o tym. Natomiast jeśli ją pobrałeś i nie widzisz mapy, to nie wiem, co może być przyczyną...

do Bałuciorz: OK. Ryciny z widokiem tego budynku, są na starej winiecie reklamowej (?), sąsiadującej z nim fabryki Franciszka Fischera przy ul. Długosza (pole "pod dziadem"). Działkę pod swoją fabrykę, Fischer nabył od Ludwika Meyera w latach 1896-98, a winieta pochodzi z 1918 r., ale mogła już istnieć w 1910 r., bo tylko trzy cyfry są drukowane (191.). Niewykluczone, że po roku 1898 Fischer nabył również ogród Gehligów.
PS. Ciekawe z którego roku pochodzi i do którego roku był w obiegu znaczek, który jest na tej pocztówce?

Ktoś wie coś więcej?

Według tego, co udało mi się ustalić, browar Gehligów zajmował działkę/posesję pod nr. 9 na Ogrodowej (n-ry hipoteczne/policyjne 291-3). Była to duża działka sięgająca wzdłuż Zachodniej do Łódki. Wjazd od strony Ogodowej. Willa być może znajdowała się przy ul. Żelaznej (ob. Długosza) w miejscu, gdzie do Długosza dochodziła Letnia (i kończyła się). Dziś po śladzie Letniej biegnie al. Włókniarzy. Według mnie tam był tzw. ogród b-ci Gehligów, konkurencyjny do Helenowa Anstadta.... Tak wyczytałem z mapy Starzyńskiego...

O willi Gehliga nic nie wiem a dom i kantor mam przypisany do Zachodniej. Odbierz pocztę i sam zdecyduj do której ulicy przypisać.

Widok z lotu ptaka na cały ten rejon w tym również na teren browaru Gehligów w 1939 r. tu:

Zrobiłem sobie powiększenie wycinka z samym browarem, ale też to niewiele dało. Zresztą przez 40 lat mogło tam nastąpić sporo zmian. Pa łac jest rzeczywiście tajemniczy. Na tym zdjęciu lotniczym nic go nie przypomina. Mam jeszcze gdzieś kilka zdjęć z browaru, ale głównie wnętrza. Jak je przygotuje, to wrzucę. Browarowi Gehligów należy się oczywiście ranga obiektu...

OK. ;-)

Willa Adolfa Gelhliga - Piotrkowska 215, wybudowana w 1886 r, wg projektu Ignacego Markiewicza ( nr działki 702). : ))

Zdjęcie nr 2, Ogrodowa 7/13 - dworek Gehliga i brama wjazdowa do jego browaru.
Zdjęcie nr 4 - widok z bramy wjazdowej przy ul. Ogrodowej na główny budynek browaru.
Zdjęcie nr 3 - widok na główny budynek browaru z rogu ul. Podrzecznej i Zachodniej.
PS Teraz sobie na mnie używajcie. : ))

Trzeba sprawdzić na miejscu.

Czy to, co napisałem jest podobne do waszych ustaleń ?

To tylko moje zdanie nie poparte żadnymi dowodami, głos w dyskusji.

Koledzy willa Gehliga fot.1 stała przy obecnej Zachodniej i była częścią całego kompleksu.

Widoczna w lewym górnym rogu to dawna willa Milscha, róg Łąkowej i Kopernika, obecnie w posiadaniu Cechu Rzeźników:

No, zagadka wreszcie rozwikłana. Dzięki, Brite :)

Myślę,że będę miał przyjemność postawić przysłowiową kropkę nad i w tym temacie. Postanowiłem zasiąść do tego jakże ciekawego zagadnienia jakim jest browar braci Gehlig .Opisy w Lodzer Zeitung nie były na tyle dokładne żeby zidentyfikować te miejsca na tyle na ile chcemy. Wyciągnąłem swoje zbiory żeby jeszcze raz przejrzeć te miejsca. Zdjęcie nr 3 rzeczywiście wykonano z północnego zachodu. Najbardziej zastanawiające było właśnie zdjęcie nr 2 nad którym kiedyś wiele razy się zastanawiałem i które opisano jako ulica Zachodnia.....Cóż okazało się,że to zdjęcie wykonano na ulicy Ogrodowej od nr 7 do 13, po lewej stronie w oddali komin zakładów Poznańskiego a patrzymy na wjazd na tereny browaru, wprost na dziedziniec widoczny na zdjęciu nr 4. Budynki te znalazłem na 3 różnych fotografiach, których niestety nie mogę zamieścić tutaj. Niestety wszystkie te budynki zostały wyburzone przez hitlerowców podczas tworzenia strefy buforowej miedzy gettem a centrum miasta. Na zdjęciu 3 i 4 nie ma jeszcze głównego dużo większego budynku browaru ,który stał jeszcze dumnie w 39 roku.Te widoczne na zdjęciu nr 2 także jeszcze wtedy stały..Także mamy już zidentyfikowany komplet!!!!

do zeto: Na tym zdjęciu lotniczym da się jeszcze rozpoznać browar, ale nic więcej bo za małe, zresztą Zachodnia zasłonięta jest przez pałac Poznańskiego. Chyba powinniśmy założyć, że zdjęcie nr 2 to ten sam kompleks co nr 3 i 4, tylko od ul. Zachodniej, z dołu. Logiczne chyba będzie założenie nieistniejącego obiektu Browar Gehligów. Natomiast bardzo ciekawe, że pałac - obiekt przecież dość znaczny - pozostaje tak tajemniczy.

do zeto: Obiekt już czeka na Twoje zdjęcia :)

do bolo1910: No owszem, jest taka willa, tylko że nie przystaje do tego, co widzimy na zdjęciu - ta na Piotrkowskiej jest w zabudowie zwartej, budynek na zdjęciu jest wolno stojący. Na Piotrkowskiej ma inny zarys - nie jest w kształcie L, brak także wieży. Chyba że budynek został mocno przebudowany, trzeba by zobaczyć od podwórka, ale w tej chwili trudno je do siebie dopasować.

do bolo1910: Zdjęcie 3 i 4 - zgadzam się, zdjęcie 1 i 2 - mamy na razie zbyt mało przesłanek, by wyrokować.

do bolo1910: Oto ciekawa fotografia skrzyżowania Nowomiejskiej i Ogrodowej:
Biorąc pod uwagę skalę i zwartość zabudowy, to na zdjęciu nr 2 raczej nie będzie ul. Ogrodowa.

do WW: To zdjęcie, to chyba lata 20 lub 30. Ja w międzyczasie znalazłem dość wiarygodne źródło z adresem browaru. W 1898 r jego adres to \"Gebr. Gehlig I L. u. R.\" ul. Ogrodowa od nr 7 do nr 13 (Polizei - No). To zdjęcie które do Ciebie wysłałem (Zachodnia - Gehlig - kantor), jest chyba źle podpisane na tym odcinku (Ogrodowa - rz. Łódka) ulica Zachodnia powinna obniżać się w kierunku rzeki a na zdjęciu tego nie widać.

do Sarlacc1976: O, to cenna wiadomość. Skąd to wiesz - my nie mogliśmy znaleźć żadnego źródła na ten temat? Czy to znaczy, że nr 2 nie jest ulicą Zachodnią? Bo tu tego pałacu nijak nie widać...

do brite: O proszę, czyżby kolejna dusza z pięknego miasta Łodzi? Witamy :)

do brite: Fantastycznie! Dzięki, w trójkę się nad tym bezskutecznie głowiliśmy. Tacy z nas znawcy...

do brite: Dobra robota ! Dzięki !

do zeto: To ja dziękuję Wam, zobaczyłem tu kilka bardzo ciekawych starych zdjęć Łodzi, których nigdy do tej pory nie widziałem.

do Sarlacc1976: Znakomicie. Poprawiam opis. Wielka szkoda, że nie możesz wrzucić tych zdjęć.

Tu też Centrum. Ktoś bawi się w kotka i myszkę.

Ciocia dobra rada: w takich miejscach współcześnie najlepiej robić zdjęcia w dni świąteczne, wtedy nie ma samochodów.

a mnie właśnie chodziło o ten kontrast ilości pojazdów

Cenny rysunek. Czy to znaczy, że ten dom stał jeszcze w 1895 r.?

do WW: Niestety na razie nie wiem dokładnie. Wydaje mi się, że bardziej prawdopodobna jest ta dolna granica. Daty wpisałem na rybkę, bo coś trzeba było wpisać. Szukam ...

do zeto: Znalazłem u K. Stefańskiego (Dolny Ślązak z pochodzenia, z Bolesławca), że dzisiejszy kształt pałac uzyskał w wyniku przebudowy rozpoczętej wiosną 1898 r. wg projektu J. Junga i D. Rosentahla. I wtedy \"...rozebrano budynek istniejący od strony ul. Ogrodowej (dawna część od strony ul. Zachodniej została zachowana), aby na jego miejsce wznieść do 1902 r. nową budowlę.\"
Wynika stąd, że widoczny budynek po Kroeningu stał do 1898 r.

do zeto: No tak, ale pytanie czy on nie był już w międzyczasie przebudowywany - coś mi się wydaje, że owszem.

do WW: Tu masz moim zdaniem całkowitą rację. Na pewno był przebudowywany, ale te przebudowy raczej dotyczyły wnętrza. Tam mieszkali Poznańscy - dosyć liczna rodzina - i na pewno dostosowali je do swoich potrzeb. Elewacja mogła pozostać - poza ewentualnym otynkowaniem:) Ale rozwikłanie tego wymaga głębszej kwerendy. Trza by było pogrzebać w archiwach...

Dom dla nauczycieli, to ten jeszcze niewykończony budynek z prawej strony - Drewnowska 90. Dwa - jak się wydaje - budynki obok, to w rzeczywistości jeden gmach szkoły powszechnej przy Drewnowskiej 88.

Zmieniłem przypisanie na Srebrzyńską.

wydaje mi się że jednak jest to widok z al. Unii Lubelskiej z terenu dzisiejszych działek

Obiekt jest założony przy takiej ulicy; wg mapy, wygląda na widok z obecnego parku Piłsudskiego (po prawej, nad blokami, zbiornik gazu).

do mag : Widok zdecydowanie od Srebrzyńskiej, czyli od parku:

Cenne spojrzenie w perspektywę północnej ściany ul. Północnej, która jest bardzo słabo udokumentowana.

1941-42?

bolo napisałem 49-51 ale i tak do końca nie jestem tego pewien

bolo być może masz racę .faktycznie wygląda to na budę wartowniczą , ale dla mnie osobiście ta fotka to prawdziwa podróż w czasie i totalny odjazd jeśli chodzi o historię naszej ukochanej ŁODZI

Nie "być może" tylko to jest kolejna fotka okupacyjna...Jej miejsce jest w dziale 1939-45.

Kadr z Niemieckiej kroniki .Budowa strefy buforowej oddzielającej getto od "niemieckiej" części miasta.

do Kriss: Na rogu Ogrodowej i Nowomiejskiej stoi budka niemieckiego strażnika. Źródła podają, że te trzy kwartały Niemcy zburzyli w 1940 r., ale ja myślę, że robili to trochę dłużej.

do Kriss: Totalny odjazd będzie, jak zobaczysz film (krótki) z którego pochodzi ten kadr ;)
PS. Niestety nie pamiętam na jakiej stronie go widziałem.