Ulica Żubardzka

Ulica Żubardzka to lokalna ulica od długości ok. 600 m na terenie osiedla bloków mieszkalnych im. Mikołaja Reja. Ulica odchodzi od al. Włókniarzy w kierunku zachodnim. Ulica wytyczona w końcu lat 60. XX w. przejęła nazwę od zlikwidowanej w tym samym czasie przebiegającej w pobliżu starszej ulicy.

Na gruntach leżących na pograniczu osady Żubardź i wsi Żabieniec w połowie lat 90. XIX w. Maurerowie założyli cegielnię. Zabudowania cegielni położone były na terenie dzisiejszego zieleńca rozciągającego się pomiędzy ul. Inowrocławską i al. Włókniarzy oraz terenie przyległym zajętym teraz przez tę ulicę i ul. Żubardzką. Dojazd do cegielni stanowiła usytuowana centralnie prywatna droga zaczynająca się przy ulicy, która po I wojnie światowej otrzymała nazwę Świeża (obecnie to fragment ul. Lutomierskiej), w miejscu, gdzie dziś funkcjonuje myjnia samochodowa pod nr 166. W 1913 r. Lorenc Maurer po zachodniej stronie tej drogi obok cegielni wzniósł willę w stylu eklektycznym. W okresie międzywojennym cegielnia przestała funkcjonować, a część gruntów przy drodze dojazdowej została rozparcelowana. W latach 30. droga wydłużona do ul. Wrześnieńskiej otrzymała nazwę Żubardzka. W tym samym czasie wytyczono przez teren cegielni pomiędzy ul. Mokrą i Inowrocławską przecznicę Żubardzkiej ul. Pleszewską. Ulica ta biegła ok. 50 m na północ od początkowego odcinka dzisiejszej Żubardzkiej. Jednak przy obu tych ulicach nigdy nie powstała nowa zabudowa.

Podczas budowy w 1969 r. przedłużenia ul. Letniej (później al. Włókniarzy) stare ulice Żubardzka i Pleszewska uległy likwidacji. Jedynie fizycznie istniał jeszcze potem przez trzydzieści lat początkowy odcinek starej ul. Żubardzkiej jako dojazd do domu mieszkalnego należącego do dawnej cegielni, na miejscu którego na początku tego wieku wybudowano market Leader Price (obecnie Tesco). Od 1968 r. zaczęto wznosić bloki mieszkalne osiedla "Żubardzka" (im. Mikołaja Reja). Nazwę Żubardzka nadano nowej ulicy osiedla poprowadzonej w kierunku poprzecznym do starej ulicy (miejsce ich przecięcia wypadało przy obecnym wjeździe na parking przy domu studenckim Akademii Muzycznej). Przy nowej ulicy znalazły się powstałe kilka lat wcześniej budynki szkoły średniej istniejącej później pod nazwą Zespołu Szkół Ogrodniczych, a obecnie Zespołu Szkół Rzemieślniczych, oraz bursa szkolna nr 9 (obecnie dom studencki, przy którym w 2013 r. wybudowano salę koncertową Akademii Muzycznej). Na końcu ulicy usytuowany jest kościół pod wezwaniem Chrystusa Odkupiciela budowany od 2002 r. i poświęcony w 2013 r. W latach 1972-92 r. na odcinku ulicy pomiędzy al. Włókniarzy i ul. Inowrocławską kursowały autobusy miejskie linii pospiesznej “J”.