†

Zamek

Nieistniejąca obecnie warowna siedziba rodu Opalińskich. Zamek wzniesiono na sztucznie usypanym kopcu ziemnym otoczonym ramionami rzeki Mogilnicy. Znajdował się na wschód od miasteczka i na południe od drogi do Poznania.

W latach 1399-1401 Opalenica otrzymała prawa miejskie. Do 1403 jej właścicielem był Ticzo wywodzący się z pomorskiej rodziny Baer, a następnie Łodziowie ze Stęszewa (1403—1435) i Borkowie z Gryżyny (1443—1445), od których kupił ją Piotr z Bnina. Był on pierwszym przedstawicielem rodziny Opalińskich, którzy rezydowali w Opalenicy aż do 1775. Zamek występuje w źródlach po raz pierwszy w 1401. Nie wiadomo jednak, czy już wtedy było to założenie murowane. W 1518 wzmiankowany był mur obwodowy i wieża bramna. W tymże roku murator Wojciech otrzymał od Jana Opalińskiego (zm. 1547) zlecenie na zbudowanie murowanego domu, a także kościola i kaplicy. Pełne uksztaltowanie zamku lączyć więc można dopiero z pierwszą połową XVI wieku. Został on w pierwszej polowie XVII w. spalony, ale też wkrótce odbudowany przez Jana Opalińskiego (zm. 1637), a następnie po spustoszeniu w czasie najazdu szwedzkiego zapewne utracił swoje wcześniejsze znaczenie.

Kolejna przebudowa miała miejsce w drugiej połowie XVIII wieku (ale jeszcze przed konfederacją barską) z inicjatywy Wojciecha Opalińskiego (zm. 1775). Wygląd zamku znamy z inwentarza sporządzonego w 1778 r. opisującego stary zamek i nowy pałac. Na początku XIX wieku obiekt był już zrujnowany, ale 1847 roku mieszkali w nim jeszcze pogorzelcy i mieściła się szkoła. Rozebrany ostatecznie w 2. połowie XIX wieku.