Pałac Schaffgotschów

Z zachowanych informacji źródłowych wynika, że Kopice w 1360 r. były siedzibą rodu von Borsnitz. Kiedy dokładnie powstała miejscowość i w jakich okolicznościach stała się własnością rycerską trudno ustalić. Ród von Borsnitz należał do starej szlachty śląskiej, a jego przedstawiciele byli blisko związani z Piastami brzeskimi, opolskimi oraz oleśnickimi. Niemniej znanym i możnym rodem byli kolejni właściciele Kopic (od 1450 r.) von Beesowie. Od pierwszej połowy XVI w. wieś należała do von Neckernów, po których majątek przejęła rodzina Heymann von Rosenthal. Na początku XVIII w. dobra kupił Gotfryd von Spaetgen. Pomimo dwóch małżeństw posiadał on tylko córki, najmłodsza z nich Anna Katharina Hedwiga wyszła za mąż za Josefa Alberta von Francken-Sierstorpff i wniosła mu w posagu Kopice. Za panowania von Sierstorpffów, w latach 80-tych XVIII w. w Kopicach przebudowano istniejący pałac w stylu klasycystycznym. Trudno określić kiedy w wiosce powstała pierwsza rezydencja i przez kogo została zbudowana. Pałac w klasycystycznej formie stworzonej przez architekta Jana Rudolpha przetrwał niecały wiek. W 1859 r. dobra nabył hrabia Hans Ulrich Gotthard von Schaffgotsch, małżonek Joanny Gryszczyk, przybranej córki Karola Godulli. W latach 1868-97 na ich zlecenie według projektów Carla Johanna Lüdeckego i Karla Heidenreicha przebudowano rezydencję w stylu neogotyckim. W rękach rodu von Schaffgotsch majątek pozostał do 1945 r. Po wojnie na bazie znacjonalizowanego folwarku stworzono Państwowe Gospodarstwo Rolne. Pałac przetrwał działania wojenne bez większych zniszczeń, niestety brakowało mu dobrego opiekuna. Zabytek systematycznie okradano z cenniejszych elementów, a ślady zacierano za pomocą pożarów, doprowadzając pałac do kompletnej ruiny. W 1990 r. za nieprawdopodobnie niską cenę pozostałości rezydencji Schaffgotschów wraz z parkiem zostały sprzedane prywatnemu inwestorowi. Właściciel ten przez kilkanaście lat nie podjął żadnych działań zabezpieczających ruinę przed całkowitą zagładą. Naciski władz konserwatorskich oraz procesy sądowe sprawiły, że w 2008 r. odsprzedał to co zostało z zabytku prywatnej firmie z Chorzowa. Nowy właściciel szybko rozpoczął prace renowacyjne, jednak po niecałym roku z różnych przyczyn roboty zostały wstrzymane, a dalszy los pałacu znowu jest bardzo niepewny. Teren wokół otoczony jest ogrodzeniem, nie ma możliwości zwiedzania zabytku. Ze względu na liczne akty wandalizmu oraz zagrożenie katastrofą budowlaną obiektu pilnuje firma ochroniarska.

Pałac budowany był na nieregularnym planie zbliżonym do litery „L". Budynek murowany z cegły, pierwotnie potynkowany, wzniesiony na wysokich piwnicach, trzykondygnacjowy, nakryty był wysokimi dachami wielospadowymi. Fasada (elewacja zachodnia) piętnastoosiowa, flankowana dwiema wieżami (cylindryczną i kwadratową), z centralnym ryzalitem, zwieńczonym bogato zdobionym szczytem, poprzedzonym portykiem podtrzymującym taras. W narożniku północno-zachodnim czworoboczna wieża, kryta ostrosłupowym hełmem. Od południa pałac zamykała dwukondygnacyjna kaplica, nakryta sklepieniem krzyżowo-żebrowym. W korpusie centralnie umieszczono sień z klatką schodową. Malowniczą bryłę budynku tworzyły liczne wieże, wieżyczki, wykusze, szczyty, sterczyny, gzymsy, detale architektoniczne i rzeźbiarskie wykonane zarówno z kamienia jak i cegły. Obecnie tylko resztki tych elementów zdobią elewacje zniszczonego pałacu.
Na podst. palaceslaska.pl