Cmentarz Mauzoleum Palmiry

Palmiry to jedno z najbardziej znanych w Polsce miejsc zbrodni niemieckich w czasie II wojny światowej. Tu, na terenie Puszczy Kampinoskiej, zostało rozstrzelanych 1757 osób. Tajne egzekucje miały miejsce w okresie od 7 grudnia 1939 r. do 17 lipca 1941 r. Ofiarami byli głównie przedstawiciele inteligencji. Celem Niemców było wymordowanie tych, którzy mogli stanąć na czele Polski Podziemnej. Skazańców przywożono z więzień warszawskich, głównie z Pawiaka i rozstrzeliwano nad uprzednio przygotowanymi zbiorowymi mogiłami. Zbrodnie palmirskie miały nigdy nie wyjść na światło dzienne - miejsce kaźni zamaskowano sadząc las. Informacje o nich, głównie dzięki leśnikom, dotarły jednak do społeczeństwa polskiego. Cmentarz-Mauzoleum powstał w 1948 r.
Muzeum Walki i Męczeństwa w Palmirach zostało powołane w 1973 r., a od 1980 r. jest oddziałem Muzeum Historycznego m. st. Warszawy. W tym samym roku powstała ekspozycja stała, prezentująca fotografie, dokumenty i pamiątki związane z ofiarami hitlerowskich egzekucji w podwarszawskich lasach.
Wśród ponad 2115 grobów jest wiele mogił znanych warszawiaków, m.in. grób Janusza Kusocińskiego - złotego medalisty na Olimpiadzie w Los Angeles w 1932 roku, Macieja Rataja - marszałka Sejmu, Mieczysława Niedziałkowskiego - posła, działacza PPS, Heleny Jaroszewiczowej - senator RP, Jana Pohoskiego - wiceprezydenta Warszawy, bł. Zygmunta Sajny - księdza.
W latach 1946-47 Polski Czerwony Krzyż przeprowadził prace ekshumacyjne w Palmirach i innych miejscowościach: Wydmach Łożnych, Laskach, Szwedzkich Górach, Stefanowie (w lasach Kabackich).
Palmiry i Katyń to dwa miejsca zbrodni niemieckich i sowieckich, gdzie niezależnie od siebie, dwaj okupanci astosowali wobec Polaków identyczną politykę eksterminacyjną.