†

Josephsburg (Josefsburg)

W zbiorach Archiwum Budowlanego Miasta Wrocławia znajdują się trzy dokumenty z 1874 r.: plan sytuacyjny i dwa projekty „budynku mieszkalnego na parceli przy Uferstrasse dla pana malarza teatralnego Schreitera”, wzniesionego dokładnie w miejscu obecnego gmachu A-2 Politechniki Wrocławskiej. Plan sytuacyjny domu ukazuje spory ogród ciągnący się w stronę grobli nad Odrą (Oder Deich). Kilka metrów dalej widać duży staw położony między dzisiejszymi ulicami Łukasiewicza, Smoluchowskiego i Wybrzeżem Wyspiańskiego. Następny właściciel, nauczyciel muzyki Julius Schreiter, sprzedał zapewne w 1883 r. nieruchomość urzędnikowi sądowemu w stanie spoczynku Josephowi Kolleyowi, od którego wzięła się nazwa willi: Josephsburg (Josefsburg).
W roku 1902 zapada decyzja o założeniu i lokalizacji Wyższej Szkoły Technicznej. Władze miasta zarządziły osuszanie 3,4 ha terenu przeznaczonego pod budowę uczelni, co oznaczało również likwidację pobliskiego stawu. W 1903 r. wytyczono sieć nowych ulic i bloki zabudowy. Prawdopodobnie wtedy też zelektryfikowano
okolicę. Josefsburg jest wówczas przez rok w posiadaniu gminy lokalnej (Commune), następnie należy do gminy miejskiej (Stadtgemeinde). W 1906 r. dom przechodzi na własność magistratu i zostaje siedzibą Biura Prac Budowlanych (Baubureau) Królewskiej Wyższej Szkoły Technicznej. Być może właśnie tutaj powstały ostateczne projekty najstarszych gmachów uczelni. Bezpośrednie sąsiedztwo wielkiej budowy sprawia, iż w pierwszej dekadzie XX w. zanika ogród Josefsburga, a ulica zbliża się do murów posesji.
W 1913 r. Biuro Prac Budowlanych zmienia nazwę na Urząd Budownictwa Nadziemnego Królewskiej Wyższej Szkoły Technicznej (Hochbauamt der Königlichen Technischen Hochschule). Wtedy doprowadzono tu linię telefoniczną. W budynku umieszczono także Urząd Budownictwa Nadziemnego Strzelina (Hochbauamt Strehlen). W latach 1914-1915 dom był siedzibą związanego ze szkołą Urzędu ds. Nowej Budowli. Następnie, do 1922 r., mieścił się tu analogiczny urząd nadzorujący budowę gmachu Instytutu Gospodarki Rolnej przy obecnej ul. Norwida 25, czyli dzisiejszego Uniwersytetu Przyrodniczego. Z 1925 r. pochodzi plan rozbudowy uczelni autorstwa Maxa Schindowskiego i Maxa Schirmera. Na aksonometrycznym rysunku oprócz wstępnej wersji nowej części gmachu głównego po raz pierwszy ukazano budynek przewidywany na miejscu Josefsburga. Rozbudowę gmachu głównego zakończono w 1928 r. W następnych latach I Pruski Urząd Budownictwa Nadziemnego stopniowo pozbawia Josefsburg roli budowlanego zaplecza uczelni. Dawny dom malarza teatralnego Theodora Schreitera został zburzony 5 sierpnia 1937 r. Wkrótce potem zaczęto przygotowywać teren pod budowę nowego gmachu Instytutu Chemicznego.

Źródło: Pryzmat nr 215/2007 - Pismo Informacyjne Politechniki Wrocławskiej, autor: Krzysztof Dackiewicz

http://www.pryzmat.pwr.edu.pl/Pryzmat%20PDF/pryzmat215.pdf