Lokomotywownia

Kompleks zabudowy powstał pod koniec XIX wieku, pierwsze zabudowania obejmowały budynek magazynowo–warsztatowy oraz zespół łaźni. Wkrótce na terenach położonych po przeciwnej stronie torów kolejowych, zbudowano nowy zespół stacyjny.

Wielka hala wachlarzowa powstała w pierwszych latach XX wieku. Kolejnym etapem rozbudowy była budowa wieży wodnej w sąsiedztwie lokomotywowni oraz nowych budynków uzupełniających dotychczasowy zespół zabudowy stacji. Przypuszcza się, że jeszcze przed wybuchem I wojny światowej wybudowano kompleks zabudowy rozdzielni i administracji oraz nastawnie. Kolejne budynki warsztatowo–magazynowe, wagonownia, schronisko manewrowe, nowa nastawnia, most na Dramie i wiadukt powstały w okresie międzywojennym. Równolegle z rozbudową terenu trwały prace modernizacyjne obejmujące starsze budynki. Od lat 90. XX wieku do czasów współczesnych stacja jest nieużytkowana.

Obecnie na terenie zespołu znajduje się Skansen Kolejowy prowadzony przez Towarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa i Organizacji Skansenów.

Zespół lokomotywowni składa się z 12 obiektów: hali wachlarzowej, obrotnicy, wieży wodnej, kuźni, schronu, dyspozytorni, budynków socjalnych drużyn konduktorskich, budynku administracyjnego, budynku rozdzielni, dźwigu węglowego, zacieków węglowych i kanałów oczystkowych.

Kompleks składa się budynków murowanych z cegły, częściowo otynkowanych. Hala wachlarzowa wzniesiona na planie wycinka pierścienia, otwartym na pd.–wsch. stronę, gdzie znajduje się obrotnica. Obiekt 1-kondygnacyjny o konstrukcji szkieletowej, z ceglanymi partiami ścian od zewnątrz. Dach dwuspadowy o konstrukcji stalowej. Okna i drzwi zamknięte łukiem odcinkowym ze ślusarką.

Wieża wodna wzniesiona na planie koła, osadzona na cylindrycznym cokole. Trzon o formie ściętego stożka z kielichowo nasadzoną głowicą z częścią zbiornikową, kryta stożkowatym dachem z niewielkim kominkiem wentylacyjnym. Trzon wieży wraz z fundamentami wykonane z cegły pełnej, ceramicznej, ściana głowicy z kolei posiada stalową konstrukcje szkieletową, wypełnioną betonem. Wnętrze jednoprzestrzenne.

Budynek zaplecza warsztatowego mechanicznego z kuźnią zlokalizowany jest w sąsiedztwie hali od pn.–zach. strony. Obiekt murowany, jednokondygnacyjny. Od pn.–wsch. strony budynku widoczny schron. Od pd.– wsch. ściany hali zlokalizowane zostały: jednokondygnacyjny budynek dyspozytorni, dwukondygnacyjne budynki socjalne drużyn konduktorskich, budynek administracyjny – 2-piętrowy, 2-kondygnacyjne budynki rozdzielni z częścią biurową i magazynową, składnica trakcyjna oraz niewielki budynek dźwigu węglowego.

Źródło: WSTĘPNE SPRAWOZDANIE Z INWENTARYZACJI OBIEKTÓW PRZEMYSŁOWYCH
W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM, Katowice, styczeń 2012