Teatr Zagłębia powstał jako szósty teatr na ziemiach polskich. Wzniesiony został wg planów architektonicznych Karola Steczkowskiego, pierwotnie planowany jako kompleks: Teatr Zimowy, Hotel Saski, Teatr Letni. Kilkakrotnie zmieniano nazwy tego obiektu: Teatr Polski (1920), Teatr Miejski (1927), Teatr Zagłębia (1955). Również wielokrotnie przebudowywano zabytkową bryłę. Obecny kształt zawdzięcza ostatniej modernizacji wykonanej w latach 1976-1978 i rozbudowie przeprowadzonej w 1992 roku.
Uroczyste otwarcie Teatru Zimowego, którego budowa odbyła się przy współudziale Gwarectwa Hrabia Renard odbyło się 6 lutego 1897 r. Wystawiono wtedy Zemstę Aleksandra Fredry. Pierwszym dyrektorem został Czesław Teofil Janowski, który sprowadził do Sosnowca własny zespół aktorski. Gmach teatru jak na ówczesne czasy był imponujący: miał widownię na 700 miejsc, loże, oświetlenie elektryczne, zdobione wnętrza portretami polskich pisarzy i kompozytorów. 15 lipca 1897 roku uruchomiono również Teatr Letni, który znajdował się w drewnianym obiekcie obok murowanego Teatru Zimowego. Na jego scenę przenoszono spektakle w sezonie letnim z macierzystej sceny. Dla porządku dodajmy, że nie istniał wtedy jeszcze Teatr Śląski (w gmachu z 1907 roku teatr polski otwarto dopiero w 1922 roku), a swoje pierwsze kroki stawiał otwarty w Będzinie teatr Wienera. Teatr Letni przetrwał do I wojny światowej, podczas której został rozebrany i spalony, nigdy nie został odbudowany.
W 2023r., planowana jest rozbudowa Teatru Zagłębia, która zakłada przywrócenie wyglądu fasady z lat 40 XX w. oraz oczyszczenie bryły z dobudowywanych przez lata elementów, uczytelniając tym samym jej trójpodział. Układ projektowanego obiektu wyznaczony został poprzez zewnętrzne krawędzie zabytkowego teatru. Rytm kubatur powstał jako dwukrotne powtórzenie uproszczonej formy Sceny Klasycznej. Bliżej istniejącego budynku zlokalizowane będą funkcje węzłowe, a na zamknięciu osi powstanie Nowa Scena stanowiąca kontrapunkt dla Sceny Klasycznej. Między tymi elementami powstaną dwie poprzeczne przestrzenie otwierające się na ul. Teatralną oraz park.
Prawo do negocjacji w trybie zamówienia z wolnej ręki w celu wykonania usługi przyznano pracy nr 102 - "Studio Analog Piotr Śmierzewski" ze Szczecina. Projekt przygotował zespół autorski w składzie: Piotr Śmierzewski, Stanisław Czujkowski, Mateusz Modzelewski, Rafał Taracha, Michał Mirosławski, Szymon Pawelczuk, Igor Klyus oraz Kamila Buczkowska. Realizacja założenia ma się rozpocząć w połowie 2023r.
