†

Kopalnia Węgla Kamiennego "Sosnowiec"

W 1856 dobra sieleckie, na których terenie powstała kopalnia "Renard" kupił od siostrzenicy księcia Ludwika zu Anhalt-Koethen-Pless, Szarlotty von Stolberg-Wernigerode hrabia Jan Renard.
1856 do 1875 plenipotentem i głównym inżynierem w dobrach Renarda był pochodzący ze Śląska Herman Moebius.
1863 na Dębowej Górze w dobrach Renarda powstała pierwsza głębinowa kopalnia Ludmiła. Nazywano ją w późniejszym okresie kopalnią "stary Renard". Miała dwa szyby wydobywcze: Moebius i Jan o głębokości 80 m, wyposażone w parowe maszyny odwadniające i wyciągowe oraz własną kotłownię. Szybami tymi eksploatowano pokłady 501 i 510. W 1873 w kopalni "Ludmiła" wydobyto 90 tys. t węgla.
1874 Po śmierci hrabiego Jana, od 1875 dyrektorem dóbr jego spadkobierców był inżynier górniczy ze Śląska Ludwik Mauve.
1877 Rosja wprowadziła wysokie cła produkcyjne na granicy z Niemcami spadkobiercy Renarda sprzedali w latach 1879 - 1885 dwanaście parcel gruntowych różnym przedsiębiorcom niemieckim, którzy chcąc się utrzymać na chłonnym rynku rosyjskim zaczęli w Zagłębiu Dąbrowskim lokować filie swoich zakładów.
1881 w kopalni Ludmiła doszło do wielkiej katastrofy: wyrobiska zalała kurzawka. Zginęło około 200 górników. Trwające w następnych latach próby odwodnienia zakończyły się fiaskiem, co doprowadziło do podjęcia decyzji o rozbudowie kopalni "Fanny" w Sielcu, którą początkowo nazywano "Nowy Renard".
1884 spadkobiercy hrabiego Renarda za radą wrocławskiego bankiera, barona Gedeona von Wallenberg-Pachaly sprzedali majątki Sielec, Modrzejów, Góra Siewierska i Strzyżowice wraz z kopalniami i zakładami przemysłowymi niewielkiemu gwarectwu węglowemu "Chełm" z Górnego Śląska (reprezentowanemu przez Wallenberga-Pachaly) za co otrzymali kuksy, czyli udziały w nowym przedsiębiorstwie, które otrzymało nazwę Gwarectwo "Hrabia Renard".

1892 70 górników z kopalni "Renard" i 50 z należącej do Gwarectwa kopalni "Andrzej" zastrajkowało, żądając podwyżki płac. Dyrekcja zwolniła wprawdzie z pracy 30 przywódców strajku, ale na dyrektora Mauve ktoś przeprowadził zamach: przed jego willą wybuchł ładunek dynamitu.
1905 podczas rewolucji już 9 lutego w trakcie wiecu na terenie kopalni "Renard" przyjęto 32 postulaty strajkowe górników całego Zagłębia Dąbrowskiego. Strajkujący wdarli się na teren huty "Katarzyna", gdzie zostali ostrzelani przez wojsko z polecenia dyrektora huty, Skawińskiego. Zginęło 38 robotników, a stu kilkudziesięciu zostało rannych. Na przełomie czerwca i lipca w kopalni "Renard" górnicy próbowali sami narzucić 8 godzinny dzień pracy, jednak po kilkunastu dniach akcja ta załamała się.
1913 wydobycie węgla w kopalni "Renard" wzrosło do 662 tys. t. Po odzyskaniu niepodległości w kopalni "Hrabia Renard" powstał robotniczy komitet kopalniany, który współpracował z Komitetem Wykonawczym Rad Delegatów Robotniczych Okręgu Sosnowieckiego, opierającego swą siłę uzbrojonych robotnikach skupionych w Czerwonej Gwardii. Ów komitet kopalniany zbierał się dwa razy w tygodniu, jego członkowie codziennie dyżurowali w sekretariacie od godziny 6 do 20, a robotnik urzędujący w sekretariacie otrzymywał wynagrodzenie z kasy kopalni. Podobnie delegaci do Rad delegatów Robotniczych i członkowie Czerwonej Gwardii. Dyrekcja kopalni została zmuszona zastosować wiele decyzji komitetu w zakresie organizacji pracy i opieki lekarskiej.
1918, 21 grudnia wojsko rozbroiło Czerwoną Gwardię, a wpływ komitetu został stopniowo ograniczony do minimum.
1921 kopalnia "Hrabia Renard" z załogą liczącą 4295 pracowników była największym zakładem przemysłowym w Sosnowcu. Podczas wielkiego strajku górniczego w lutym i marcu 1932 r. załoga kopalni była jedną z najdłużej strajkujących. W kwietniu 1936 r. na wieść o krwawych wydarzeniach w Krakowie i Częstochowie m.in. załoga kopalni "Renard" próbowała poderwać Zagłębie Dąbrowskie do strajku protestacyjnego.
1938 po latach kryzysu gospodarczego kopalnia zatrudniała jedynie 1974 pracowników, a jej wydobycie dochodziło do 942 tys. t. Była wówczas własnością kapitału francuskiego Towarzystwo "Huta Bankowa". W latach międzywojennych i po wojnie siedzibą administracji Towarzystwa "Hrabia Renard" (a potem kopalni "Sosnowiec") był Zamek Sielecki.
Podczas okupacji hitlerowskiej kopalnia została z dniem 1 stycznia 1942 r. zagrabiona przez pruski koncern państwowy "Preussag".
1945 kopalnia "Renard" zatrudniała 1720 robotników i - jako przedsiębiorstwo państwowe - weszła w skład Dąbrowskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego.
1946 jej nazwę zmieniono na kopalnia "Sosnowiec". Miała ona w okresie powojennym najwyższą wydajność spośród kopalń sosnowieckich.
1949 narzucono kopalni nazwę "Stalin".
1977 oddano do eksploatacji nowy poziom - 450 i zgłębiono trzy nowe szyby: "Szczepan", "Ostatek"
1997 po 140 latach kopalnia zakończyła działalność.

źródło:

https://www.wnp.pl/wiadomosci/<

br />
aktualizacja: mir242