Krzyż

"Ten żeliwny krzyż upamiętnia prawdziwą historię która wydarzyła się jesienią 1869 roku. Twierdza ze względu na przestarzałą budowę i małe znaczenie strategiczne została zamknięta. Władze pruskie postanowiły wykorzystać ten olbrzymi kompleks forteczny jako poligon artyleryjski. Zgodnie z tą decyzją w 1869 roku miały się odbyć próby ogniowe z najcięższym ówczesnym moździerzem pruskim, którego kaliber wynosił 210 mm. Na stanowisko ogniowe przewidziano wzniesienie Kortunal. Szczególnie dobrym celem z tego miejsca był oddalony o około 3 km Fort Rogowy. Próby artyleryjskie z moździerzem przebiegały bez żadnych zakłóceń przez kilka tygodni aż do feralnego dnia. Tragedia wydarzyła się 26 listopada 1869 roku. Podczas ładowania ostatniego granatu do moździerza, wykonujący tą czynność kanonier Hubner uczynił to ze zbytnią rutyną i przez przypadek uderzył w zapalnik granatu. Granat eksplodował przed zatrzaśnięciem zamka, a jego odłamki śmiertelnie raniły stojące w pobliżu osoby. Pogrzeb kanonierów odbył się w poniedziałek 29 listopada 1869 roku. Kanonierzy: August Gotthelf, Herman Hubner i August Rochau spoczęli pod jednym krzyżem na cmentarzu ewangelickim, eksponowanym obecnie na terenie Fortu Donjon. Kanonier Johann Jacob Groth został pochowany na miejscowym cmentarzu katolickim. "

-tekst z tablicy informacyjnej umieszczonej przy krzyżu