Goldfarb J. – ,, Legendarna tabaka Goldfarba" istniejąca od 1839 r. fabryka wyrobów tytoniowych ,,J.Goldfarb" w Starogardzie Gdańskim (Pr.Stargard) na przełomie XIX i XX w. produkowała najsłynniejszą tabakę na pomorzu. Miała ona swoją filię w Gdańsku, Bydgoszczy i w Kościerzynie. Recepturę znakomitej jakości proszku założyciel zakładu Isaac Goldfarb otrzymał od nieznajomego , ubogiego wędrowcy, który przyszedł do skromnej pracowni prosząc o jałmużnę . Okazało się że nieznajomy umiał wyrabiać tabakę do zażywania w lepszym gatunku. Toteż Goldfarb opłacił go suto i zatrzymał u siebie... takie były początki wielkiej fabryki. Firma zdobyła dużą popularność na ziemiach północnych Niemiec przed I wojną światową. Jej najpopularniejsze produkty to tabaka i tytoń do żucia. Po powstaniu państwa polskiego, w którego granicach znalazł się Starogard Gdański, właściciel – pan Ari Goldfarb – jako niemiecki patriota przeniósł swoją firmę do miasta Stargard in Pommern. Niestety, w III Rzeszy jego patriotyzm nie został doceniony i majątek Goldfarbów przejęli naziści jako mienie żydowskie. Firma działała w Stargardzie w latach 1920-1945. Od 1 lipca 1941 zmieniła nazwę (czyli została znacjonalizowana) na Stargarder Tabakfabrik Gebrüder Bernard A.-G., lecz nazwa handlowa pozostała Goldfarb.
Adresy: Große Mühlenstraße 20 (fabryka) i Großer Wall 28/29 (biuro, punkt handlowy)
Numer telefonu: 162 (1925), 2662 (1937)
(Właściwa fabryka tytoniu mieściła się na terenie dawnego browaru Lebendera przy Große Mühlenstraße 20, a biuro i przedstawicielstwo handlowe w dawnej fabryce likierów Rascha przy Großer Wall 28/29) - do ustalenia.
Znane produkty:
„Benissimo“ (Rauchtabak – tytoń do palenia)
„Gesundheitstabak“ (Schnupftabak – tabaka)
„Goldfarb Kautabak“ (tytoń do żucia)
„Goldfarb Schnupftabak“ (tabaka)
„Ihna – Shag“ (Rauchtabak – tytoń do palenia)
„Ihnastadt – Wappenshag“ (Rauchtabak)
„Jgolta – Tabak“ (tytoń fajkowy)
„Korana“ (Rauchtabak – tytoń do palenia)
„Kownoer“ (Schnupftabak – tabaka)
„Marine – Shag“ (Rauchtabak – tytoń do palenia)
„Reiner Rauchtabak“ (tytoń do palenia)
„Russisch“ (Schnupftabak – tabaka)
„Weissbrand“ (Rauchtabak – tytoń do palenia)
Wierszyk reklamowy:
„Goldfarb-Prise macht gesund, frisch und froh zu jeder Stund.“
(„Szczypta Goldfarba czyni zdrowym, świeżym i wesołym o każdej godzinie”)
Friedrich Rasch – wytwórnia likierów likierów, spirytusu i octu oraz restauracja. Występuje w książkach adresowych z lat 1872-1920. Znakiem firmowym był wizerunek stargardzkiej Bramy Wałowej. Adresy: Große Wallstr. 29 (1872-1893), Großer Wall 28-29 (1900-1920)
(W.S)
