Ulica "Szewców łataczy" (Oldeböterstrate), obecna ulica Kuśnierska.
Dolna, spadzista część obecnej ulicy Kuśnierskiej, początkowo nosiła nazwę „ulicy łataczy starego obuwia” (oldeböterstrate, 1403). Nazwa ta związana jest z zawodem tzw. „oltboter” lub „oltbutern” (altbötern), inaczej zwanych również „[alt]lapper” (łata, łatanina, łatacz) lub „[alt]lepper” (łatacz staroci). Wszystkie te określenia w języku środkowo-dolnoniemieckim są mianem tzw. łataczy staroci, tu łataczy starego obuwia, tworzących jedną z gałęzi rzemiosła wśród właściwych szewców, ściśle oddzieloną od szewców zamieszkujących ulicę Szewską (Schuhstraße) i wyrabiających nowe obuwie. Nazwę trzeciej grupy szewców zwanych „pattinenmaker” (producentów drewnianych sabotów, trepów), „pantoffelmacher” (pantoflarze, producentów lekkiego, płaskiego obuwia bez cholewek) lub „korkenmacher” (producentów obuwia korkowego), w nazewnictwie szczecińskich ulic nie spotyka się.
br />
Jak dalece utrzymywały się ostre podziały w obu gałęziach cechu szewców świadczy, na pozór śmieszny przebieg wydarzeń, jaki miał miejsce jesienią 1678 roku w Stralsundzie, gdzie mieszczanie, nie bacząc na trwające od miesięcy oblężenie miasta przez wojska Wielkiego Elektora, i związaną z tym utratę uzyskanej wcześniej sławy wojennej nad wojskami Wallensteina, bezskutecznie oblegającego miasto w 1628 roku, aktywnie włączyli się w spór pomiędzy szewcami łataczami (oltlepper), a pozostałymi szewcami, z których ci ostatni pozazdrościli łataczom nowoprzyjętego określania „szewców łataczy” (oldenschomaker), żądając stanowczo, aby łatacze używali wyłącznie nazwy lub bez dodawania zastrzeżonego dla siebie określenia „schomaker”. Rada Miejska w środku zgiełku wojennego, zmuszona była poświęcić tej sprawie wiele posiedzeń, by ostatecznie stwierdzić i postanowić: ,,[…] nazwa „oltlepper” ma być zachowana”.
W szczecińskich księgach miejskich pisanych po łacinie nazwy tej ulicy do tej pory nie zdołano ujawnić, mimo, że spotykana była również i w innych miastach, np. w Wismarze (platea antiquorum refectorum), czy Rostocku (platea renovatorum, 1289). W Szczecinie powstała w niejasnych okolicznościach i w dostępnych źródłach wykazywana była jako olderbuterestrate, oldbuterstrate (1432), oldboterstrate (1436) oltböterstrate (1491, 1493), Altbuttergaße (1502), oldböterstrate (1504), oltboter strate (1535). W miarę upływu czasu nazwa ta ulegała dziwacznym przekształceniom, jak np. Alt Beuter – Berg (1709), Alte Peterberg (1721), tj. „Górka Starego Piotra”, czy Altbötterberg (1721), lub Der alte Pötterberg (1801), by ostatecznie pozostać przy mianie Altböterberg (1811), co można tłumaczyć jako „Górka Szewców Łataczy”. Przykłady te uświadamiają nam, jak w niebywały sposób rozmnożył się w tej nazwie ludowy źródłosłów. Urzędowym potwierdzeniem tej ostatniej była blaszana tabliczka uliczna wywieszona na przyporze łukowej od strony ulicy Panieńskiej, która wisiała tu do września 1843 roku (po lewej stronie ulicy wisiała tablica z nazwą „Altböter Berg”, a po prawej „Alt Peter Berg”). Przypora ta wspomniana jest w dokumentach źródłowych już w XVI wieku., cyt.: „do tego miejsca na przy przyporze łukowej” (up deme orde an der oldböter strate an den swickbogen, 1504). Thomas Kanzow (Pomerania, 2005, 114) podaje, że miasto w wyniku układu z księciem Bogusławem X z 5 stycznia 1503 r., zostało zobowiązane do wyburzenia zabudowań mieszczańskich leżących po północnej stronie ulicy Altbuttergaße, gdyż stanowiły przeszkodę w rozbudowie zamku.
W innym miejscu (Pomerania, 2005, 212-213), nazwa ulicy została wymieniona w ugodzie książąt z miastem z 23 kwietnia 1535 r., gdzie m.in. wspomniano o „cuchnącym rynsztoku, biegnącym z kuchni, [usytuowanej] na dziedzińcu zamkowym, w dół ulicy ”(gate, de [vam hofe] ut de koken de oltboter strate henafgink, 1535). Po 1856 roku, w ramach porządkowania nazw ulic, ulica Szewców Łataczy została potraktowana jako przedłużenie wyżej położonej ulicy Kuśnierskiej (Pelzerstraße). Według informacji umieszczonej na planie miasta z 1721 roku, do ulicy Szewców Łataczy (tu określonej mianem Alte Peterberg, należały parcele od nr 493 [ Altböterstraße 890/ Pelzerstraße 15] do nr 500 [ Altböterstraße 883/ Frauenstraße 21].
więcej  |
