Ulica 3 Maja

Ulica 3 Maja to jedna z głównych ulic miasta. Jako ulica zbiorcza wyprowadza ruch z centrum w kierunku północnym, a w połączeniu z ul. Żeromskiego również w kierunku zachodnim. Ulica stanowi element historycznego układu urbanistycznego Turku.

Już w XII w. przebiegał tędy szlak handlowy z Sieradza do Nowego Konina i Gniezna. Południowy odcinek ulicy został wytyczony podczas lokacji miasta w XIV w. Działki budowlane przy tej ulicy usytuowane były tylko po zachodniej stronie. Ulica nosiła nazwę Russocka. W miejscu, gdzie obecnie zaczyna się boisko szkolne, kończyła się zabudowa miejska i ulica skręcając lekko w lewo przechodziła w drogę biegnącą dalej równolegle do obecnej ul. Chopina w odległości ok. 150 m od niej aż do ul. Zdrojki Lewe, która to ulica jest jedyną pozostałością tej starej drogi do Russocic na terenie miasta. W XVI w. w miejscu położonym „poza miastem”, tam, gdzie później wzniesiono kościół ewangelicki, powstała kościelna prepozytura szpitalna. Obok pod obecnym nr 8 zbudowany został drewniany kościółek św. Ducha. Wokół niego w XVII w. urządzono cmentarz dla biedniejszych mieszkańców miasta.

Podczas zaboru pruskiego wyznaczono linie regulujące zabudowę ulicy. Wytyczono też nową drogę do Russocic będącą przedłużeniem istniejącej wcześniej ulicy (obecnie północny odcinek ul. 3 Maja oraz ul. Chopina). Po roku 1823 na podstawie planu regulacyjnego na miejscu stodół miejskich pomiędzy obecnymi ulicami Żeromskiego i Kączkowskiego wytyczono działki budowlane w ramach Nowej Dzielnicy. Ulica wraz z przedłużeniem otrzymała nazwę Konińska. Jeszcze w 1821 r. zamknięto cmentarz w związku z otwarciem nowego cmentarza przy tej samej drodze na Zdrojkach, a w 1836 r. rozebrano zrujnowany kościół św. Ducha. Na miejscu nieistniejącego już od początku XIX w. szpitala gmina ewangelicka wzniosła w 1851 r. kościół z pastorówką. Na terenie dawnego cmentarza w 1880 r. wybudowano parterowy budynek Ochotniczej Straży Ogniowej, na tyłach którego urządzono ogródek rozrywkowy. W latach 70. za nowym ratuszem wybudowano parterowe jatki chlebowe. W 1876 r. ulicy nadano imię Karnowicza, gubernatora kaliskiego. W latach 90. XIX w. ulicę wybrukowano. Do tego czasu wzdłuż ulicy na miejscu drewnianych domów stojących przeważnie w zabudowie wąskofrontowej powstały nowe domy i kamienice, na południowym odcinku w większości piętrowe. Ulica posiadała najbardziej okazałą zabudowę spośród ówczesnych ulic Turku. Na przełomie wieków pojawiły się również zabudowania na północ od obecnej ul. Kączkowskiego.

W czasie I wojny światowej powrócono do nazwy Russocka, a po wojnie nadano ulicy nazwę 3 Maja. Później odcinek od ul. Kączkowskiego do granicy miasta otrzymał nazwę al. Legionów (obecnie ul. Chopina). W 1925 r. oddano do użytku Szkołę Powszechną nr 1 (aktualny adres 3 Maja 29). W 1941 r. władze okupacyjne zdecydowały o wyburzeniu zabudowań na dziesięciu posesjach po zachodniej stronie ulicy i utworzeniu na tym miejscu stadionu sportowego (obecnie boisko Liceum). Pod koniec lat 40. przemianowano ulicę na ulicę 1 Maja. W 1953 r. zakończono budowę Domu Strażaka w miejscu dotychczasowej siedziby Ochotniczej Straży Pożarnej pod nr 8. Dawne jatki nadbudowano i przeznaczono na sklepy i biura. Poza tym w okresie powojennym po stronie wschodniej przybyło kilka niewielkich budynków mieszkalnych . Na początku lat 90. XX w. przywrócono ulicy nazwę 3 Maja.