Cmentarz Bródnowski

Cmentarz Bródnowski, także cmentarz Bródzieński – zabytkowy cmentarz znajdujący się w Warszawie przy ul. św. Wincentego 83.
Nekropolia jest położona między Targówkiem a Nowym Bródnem. Zajmuje powierzchnię ok. 113,3 ha, a obwód murów liczy ok. 5 km. Pod względem liczby pochowanych (ok. 1,2 mln) jest jednym z największych cmentarzy w Europie.
Na terenie cmentarza znajdują się dwa kościoły – kościół św. Wincentego á Paulo (drewniany) oraz kościół Matki Boskiej Częstochowskiej (murowany).
Był czwartym, po cmentarzu Kamionkowskim, cmentarzu żydowskim i cmentarzu cholerycznym, cmentarzem prawobrzeżnej Warszawy.
Po wyczerpaniu się terenów grzebalnych na cmentarzu Kamionkowskim w 1883 zakupiono od Szpitala św. Ducha 65 hektarów gruntu na Bródnie[2]. Po przeprowadzeniu niezbędnych prac niwelacyjnych i porządkowych, prezydent Sokrates Starynkiewicz w listopadzie 1884 powiadomił Kurię Metropolitarną Warszawską, że na terenie nowego cmentarza można rozpocząć chowanie zmarłych[2]. 20 listopada 1884 arcybiskup warszawski Wincenty Teofil Popiel dokonał poświęcenia nowej nekropolii[3]. Już następnego dnia odbył się tam pierwszy pogrzeb – rocznej dziewczynki, Marii Skibniewskiej[4]. Pierwszym proboszczem tzw. kapelanem cmentarnym został sprowadzony z Mińska Mazowieckiego ks. Franciszek Kołaczewski.
Miejsce poświęcenia nekropolii upamiętniono żeliwnym monumentem z czterometrowym krzyżem z tablicą informującą o przebiegu uroczystości. Po 1918 skorodowany monument został rozebrany, a na powstałym placyku w 1939 pochowano Aleksandra Kakowskiego.
Mieszkańcom lewobrzeżnej Warszawy cmentarz udostępniono 13 stycznia 1885. Chowano tam głównie na koszt miasta osoby biedne, zmarłe w warszawskich szpitalach. Całkowite otwarcie cmentarza dla wszystkich nastąpiło 14 czerwca 1887. Opłaty pobierane za pochówek były dość niskie i konkurencyjne z innymi cmentarzami, stąd cmentarz Bródnowski zyskał opinię cmentarza dla ubogich, podczas gdy Stare Powązki były uważane za cmentarz dla osób zamożnych. W 1888 w pobliżu bramy głównej wzniesiono drewniany kościół św. Wincentego á Paulo wykorzystując drewno z rusztowań remontowanej w latach 1885–1887 Kolumny Zygmunta III Wazy.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Cmentarz_Br%C3%B3dnowski#Historia<

br />