Fort VIII "Służew"

Fort VIII ("Służew") – jeden z fortów pierścienia zewnętrznego Twierdzy Warszawa, położony w Warszawie w dzielnicy Ursynów w rejonie dawnej wsi Służew. Obecnie wg podziału Miejskiego Systemu Informacji leży w części zwanej Stary Służew. Fort został wzniesiony w latach osiemdziesiątych XIX wieku. Ma powierzchnię 26,17 hektara. Położony jest na wzniesieniu pomiędzy skarpą Ursynowską i doliną Potoku Służewieckiego. Zbudowany został wg wzorcowego projektu F1879. Był dwuwałowym obiektem ziemno-ceglanym o dwóch czołach i barkach oraz koszarach szyjowych.
Fort był dwukrotnie modernizowany. Skarpowa kaponiera czołowa została wymieniona na betonową przeciwskarpową kaponierę czołową (z poterną pod dnem rowu), kaponiery barkowe na analogiczne betonowe, w szyi wzniesiono betonowy tradytor. Fort przekształcono na jednowałowy, dodając betonowe, dwukondygnacyjne schrony pogotowia. Po skasowaniu twierdzy w 1909 roku wysadzono wszystkie elementy betonowe.
W latach 70. pomiędzy wałem czoła i koszarami szyjowymi zbudowano (z pogwałceniem przepisów o ochronie zabytków) wojskowe osiedle mieszkaniowe dla najwyższej kadry Wojska Polskiego (tzw. "osiedle generalskie"). W 1981 r., kiedy fort był jeszcze w rękach wojska, a osiedle generalskie już istniało, wybudowano okopy wzmocnione betonowymi elementami. Ich linia bojowa skierowana była w kierunku miasta. Dziś został jedynie widoczny na zdjęciach fort. Jednostkę wojskową zlikwidowano na początku lat 90 tych XX wieku, zaś teren wyrównano wyburzając całą infrastrukturę. Dziś rozpoczyna się tam budowa osiedla mieszkaniowego. W czasach PRL-u stacjonowała tam jednostka obrony przeciwlotniczej a także magazynowa.
bonczek/hydroforgroup/2010 + Wikipedia