†

Warszawska Fabryka Motocykli

Podejrzewam fotomontaz.

...ale Fafik ładny :)

Zdjęcie prawdopododobnie zrobione na terenie WFM, za kierownicą konstruktor Fafika - Jerzy Jankowski.

Pisałem kiedyś, że to prawdopodobnie teren WFM, teraz mogę to potwierdzić ze 100% pewnością.
Na zdjęciu tyły budynków Mińska 33 i 35.

Nadal w niezidentyfikowanych?

do cracusiac: Oryginał:

do pawel.w: Bardzo ciekawy artykuł. Pamiętam jak stanąłem na Targowej urzeczony Syreną 110. :) A przy okazji. Czy ktoś pamięta, kto/co to był Fafik? Z innej beczki. Czy to nie Ordynacka?

do † ML: Fafik to pies wymyślony przez Braci Rojek czyli Mariana Eile :)

do Desperado: w Przekroju. A "Przekrój" to tygodnik wydawany w Krakowie.

W Krakowie byla tez kawiarenka "Fafik"

Odwiedzalem Fafika - byla swietna kawa, oraz czytelnie EMPIKu przy Teatrze Starym, gdzie byl dostep w czytelni do pism zagranicznych.

do Desperado: Trzeba dodać, że ten piesek zobrazowany xostał przez Lengrena w Przygodach Profesora Filutka zamieszczanych na ostatniej stronie "Przekroju". Lekturę tego tygodnika zawsze zaczynałem od tychże Przygód.... :)

do cracusiac: O ile mnie pamiec nie myli to na tym zdjeciu tam gdzie swieci sie neon "Zywiec" byla kiedys kawiarenka "Fafik".

do † ML: prof.Filutek mial pieska Filusia.

do cracusiac: Ten artykulik tłumaczy moją pomyłkę. Za moich dziecinnych lat mówiło się, że to Fafik. Ale Filuś też ładnie. A rzeźba przesympatyczna. :)

do yani: Jerzy Jankowski byl znaym konstruktorem serii "wyscigowek" o nazwie RAK, ktorymi bral udzial w roznych wyscigach
Byl tez konstruktorem FAFIKA.

do cracusiac: Jerzego Jankowskiego miałem okazję poznać osobiście. A jego wyścigówki nosiły nazwy - Krab, Rak, Promot.

do yani: Ja tez, mily pan lekko utykajacy, pamiatka po jakims wypadku.

do cracusiac: Wypadków miał wiele, głównie w czasie kariery motocyklowej, ale to wypadek w samochodzie Rak-Cosworth, w roku bodajże 1966 zakończył karierę Jankowskiego jako kierowcy wyścigowego.

do yani: Już zidentyfikowane. :-)

W rzeczy samej - to tu.
Ten model motocykla na zdjęciu, to produkcja "na licencji" DKW RT125, pod nazwą: SHL M02.

Produkcję widocznego na zdjęci motocykla SHL M04 w Kielcach zakończono w 1952 roku. Albo więc datowanie jest nieprawidłowe, albo.... zdjęcie wykonano w Warszawskiej Fabryce Motocykli, do której przeniesiono produkcję tych eshaelek.

Moim zdaniem to samo miejsce:

Czyli Warszawa.

do Robert Cze: Dzieki

do bonczek_hydroforgroup: Na takim żem nauczył się jeździć .

do Robert Cze: Tam już jest obiekt Gervasi Polska, który jest kontynuatorem SHL. Trzeba dopisać do tego obiektu, a nie tworzyć nowy. Natomiast do istniejącego w rubryce "nazwa dawna" można dopisać Huta Ludwików.

do Eugeniusz S.: Mój pierwszy to ETZ 150, potem na krótko Junak a potem już tylko Hondy

do cm: Wg. GIS aktualnie przy ulicy Robotniczej istnieją dwa numery adresowe: 7 i 11. Do siódemki przypisałeś Gervasi Polska i dawny biurowiec SHL - ale ... ani firma Gervasi, ani dawny biurowiec SHL-ki już nie istnieją. Na tym terenie na googlemaps istnieje obecnie firma: "Kielce Centrum Strategic Logistics Polska"

Do 1949 roku pod aktualnym adresem ul. Robotnicza 7, 9 i 11 istniały budynki należące do firmy Huta "Ludwików" S.A. - nawet za okupacji tylko zniemczono tę nazwę na "Ludwigshutte A.G." z zachowaniem logo SHL. Dlatego uważam, że powinien zostać utworzony obiekt na FP o nazwie "Huta Ludwików S.A." i przypisać do niego wszystkie zdjęcia sprzed 1966 roku.

Ja początkowo ten nowy obiekt przypisałem do numeru 9, ale na mapie google istnieje znacznik "Shl production" pod adresem ul. Robotnicza 7 - więc zmieniłem przypisanie z 9 na 7. Na tym terenie działa obecnie kilka firm i obstaję przy tym, aby Huta Ludwików miała swój własny obiekt na tej posesji.

Do zdjęć wstawionych przez siebie dorzuciłem komentarze a w nich linki do zdjęcia lotniczego z 1944 roku - wszystkie te budynki są pod aktualnym adresem ul. Robotnicza 7.

do Robert Cze: Sytuacja jest rzeczywiście skomplikowana, bo wszystko co miało dawniej nazwę "Huta Ludwików" stało się potem KZWM-em, a następnie FSS Polmo SHL, przy czym najpierw rozrosło się terytorialnie, przyjmując adres przy Dzierżyńskiego, obecnej Zagnańskiej, a potem w latach 90. podzieliło się na kilka zakładów, z których, jak rozumiem, niektóre już nie istnieją (Gervasi). Trzeba to przemyśleć. Dobrze byłoby wskazać na zachowanie ciągłości historycznej i przestrzennej zakładu.

do Robert Cze: Pytanie, do czego przypisałbyś np. to zdjęcie?

do cm: Ale nie rozdrabniaj tego na wszystkie nazwy firm powstałych na podwalinach Huty Ludwików - bo "zaśmieci" to FP.

Po nacjonalizacji w 1949 roku rozpoczęło się zmienianie nazw firmy SHL i było tego naprawdę sporo. Ale istotą na FP jest przypisanie obiektu uchwyconego na zdjęciu do aktualnego adresu!

W przypadku SHL, to firma tak się rozrosła, że działała w starych (historycznych) budynkach i ciągle dobudowywała nowe hale montażowe oraz budynki na terenach sąsiednich - na których wcześniej działały głównie tartaki i fabryka prochu.

Aktualny adres SHL Production Sp. z o.o. to ul Zagnańska 27 - a następny punkt adresowy na GIS to Zagnańska 49. Jest duża luka, po wyburzonych i przejętych przez SHL dawnych fabrykach. Ale te budynki SHL powstały (i zaczęto w nich produkcję) w 1966 roku - głównie chodzi mi o hale dla produkcji pojazdów specjalnych, motocykli (ale dopiero od modelu SHL M06), pralek Frania, itd.

Na zdjęciu pod którym teraz piszemy komentarze jest linia produkcyjna motocykla SHL M02 - więc jest to w hali montażowej przy obecnej ulicy Robotniczej, w "starych" budynkach Huty Ludwików, gdzie przed wojną produkowano motocykl SHL 98. Przypisanie tego zdjęcia do aktualnego adresu przy ul. Zagnańskiej 27h wypacza moim zdaniem główną zasadę FP - bo gdy wykonano to zdjęcie, to pod tym adresem był tartak rządowy lub fabryka prochu! Dlatego tylko zdjęcia z udokumentowaną datą "sprzed 1966 roku" powinny być przypisywane do adresu ul. Robotnicza 7, a te młodsze do Zagnańskiej 27h.

do cm: Zostawiłbym, tak jak jest - bo ma super opis: kiedy wybudowany, kiedy przebudowany, kiedy wyburzony i z której strony zostało zrobione zdjęcie i że przed wyburzeniem należał do GERVASI POLSKA.

Jedynie dałbym znacznik tego obiektu na zdjęcie zalinkowane poniżej, bo to ten sam budynek widziany od drugiej strony:


Mam nadzieję, że na tym przykładzie dobrze mnie zrozumiesz - były biurowiec SHL, który przed wyburzeniem należał do firmy o nazwie GERVASI POLSKA stał na posesji o adresie ul. Robotnicza 7. Zalinkowane zdjęcie "esski-ego" z września '39 na którym jest ten sam biurowiec jest w tej chwili przypisane do SHL Production Sp. z o.o., czyli do posesji o adresie ul. Zagnańska 27h.

To firma zmieniła biurowiec główny i adres /!/ - a przecież "stary" biurowiec nigdy nie przeniósł się na inną posesję.

do cm: To nie tak. Niczego nie chcę zaśmiecać, bo wszystkie te nazwy historyczne należy po prostu wpisać do rubryki "Nazwa dawna" w obiekcie agregującym całą historyczną firmę. Problemem jest, jak to pożenić z dawną lokalizacją firmy Huta Ludwików i obecną adresacją. To, w jaki sposób to zrobiłeś powoduje, że Huta Ludwików przestała mieć jakiekolwiek powiązanie z obecnymi budynkami SHL i tego mi brakuje. Sądzę, że obiekt nieistniejącego biurowca też powinien być jakoś powiązany z Hutą Ludwików, bo przecież istniał w tym samym czasie i chyba był na jej terenie? Nazwa Gervasi też może się znaleźć w rubryce "nazwa dawna". Natomiast uważam, że należy utworzyć jakiś obiekt, który powiąże te dawne kawałki zakładu w jedno, a Twój obiekt "Huta Ludwików" powinien być jego podobiektem, być może na równi z podobiektem obejmującym dawny biurowiec (albo bardziej to zagłębić i dać biurowiec jako podobiekt Huty Ludwików?). Waham się tylko jeszcze, jak to powiązać z nowszą częścią zakładu, po wschodniej stronie torów kolejowych, żeby nie wprowadzić nadmiernego zamieszania, tym bardziej, że jak zauważyłeś, obowiązuje tam inny adres.

do cm: To powinno być coś na kształt obiektu dawnych koszar przy Chęcińskiej - Karczówkowskiej - analogia jest taka, że i tam i tu mamy do czynienia z mieszanką obiektów istniejących i nieistniejących, położonych obecnie przy różnych adresach.

do cm: Po sprywatyzowaniu dawnej PRL-owskiej fabryki, rozdrobniła się ona na pomniejsze - po czym, poszczególne budynki znalazły nabywców wśród firm o przeróżnych profilach działalności (np. firmy kuriersko-spedycyjne typu FedEx lub GLS). Te wszystkie firmy działają po kilka lub kilkanaście lat i ... odsprzedają te budynki bądź place innym podmiotom. Owszem, można to ująć w rubryce "Nazwa dawna", ale pod warunkiem, że budynek nie został wyburzony.

Jeżeli na posesji po wyburzonym budynku powstanie zupełnie inny obiekt (np. w miejscu starej odlewni powstanie jakaś sortownia firmy kurierskiej) to lepiej założyć pod jednym numerem posesji dwa lub więcej obiektów (a zwłaszcza /!/ jeżeli jest to już trzeci bądź czwarty budynek na tym placu).

do cm: Uważam, że lepsze jest takie rozwiązanie, jak z posesją ul. Zagnańska 27.

Istnieje na FP obiekt: Zakład Usług Gastronomiczno-Administracyjnych SHL ZUGA przypisany do tego adresu, i ...


istnieje również poprzedni obiekt na tym placu: Tartak Bugajera - bo był na tej posesji do czasu budowy ZUGI


Nie powinno się używać w takim przypadku rubryki "Nazwa dawna", bo i budynek jest całkowicie inny, i firma jest całkowicie inna. Tylko posesja jest ta sama.

do Robert Cze: Zrobimy podwójne przypisania, tak jak w powyższym przykładzie (koszary), tylko chcę się z tym tematem jeszcze trochę przespać, żeby nie narobić sobie dodatkowej bezsensownej roboty.

do cm: Nie do końca rozumiem te "podwójne przypisania".
Moim zdaniem, gdy nastąpiła zmiana nazwy ulicy lub numeru adresowego (np. Kolejowa 44 na Sienkiewicza 37) to rubryka "Nazwa dawna" bardzo się do tego przydaje.
Jeżeli mamy narożny budynek, to podwójne przypisanie również ma dla mnie sens - bo adres może być tylko jeden, a budynek fizycznie stoi i przy jednej i przy drugiej ulicy (np. wyburzona rudera o adresie Piotrkowska 46, którą należy przypisać i do ulicy Silnicznej, bo wzdłuż tej ulicy miała ścianę główną, a przy Piotrkowskiej tylko szczytową).

Inaczej należy podejść do różnych budynków, które w przeciągu wieków stały na tej samej posesji - w sensie, jeden wyburzano, a w to miejsce budowano inny.

do Robert Cze: To co innego. W Twoim przykładzie nie ma powiązania formalnego pomiędzy Zugą i tartakiem, jest tylko przestrzenne (wspólny adres). Tu chodzi o stworzenie obiektu "wirtualnego", który zbierze w sobie wszystkie obiekty, które łączy to, że należały kiedyś do Polmo-SHL, ale w międzyczasie występowały pod różnymi nazwami i mają różne adresy.

do Robert Cze: Zwróć uwagę na mój przykład - przedszkole przy Chęcińskiej ma swój obiekt, ale jednocześnie jest podobiektem dawnych koszar

do cm: Faktycznie, to grubsza sprawa. Nie pomogę Ci w tym, bo nie mam pomysłu jak to wszystko zespolić. W wirtualu dobrze się poruszam tylko w trzech podstawowych wymiarach - jeśli dodasz to tego czas (ten czwarty), to polegnę.

do cm: Przedszkole przy Chęcińskiej 3 świetnie scaliłeś, ale ono było pierwszym obiektem koszar, po których obecnie się ostało wraz z cerkwią i popówką. Trzymam kciuki, próbuj - ja nie mam koncepcji.

Uważałem, że to dobry pomysł, aby założyć obiekty; tartak Bugajera pod adresem Zagnańska 27 i huta Ludwików pod adresem Robotnicza 7. Nie umiem przeskoczyć ogranicznika na FP jakim jest: przypisywanie zdjęć tylko do aktualnych adresów.

do Robert Cze: Damy radę. Tylko trzeba to na spokojnie przemyśleć. Nigdzie nam się nie spieszy :)

do Robert Cze: Wstępnie rysuje mi się koncepcja, że wirtualnym obiektem agregującym będzie FSS Polmo-SHL, jako że jest to nazwa, pod którą firma funkcjonowała przed podziałem (to jest do uzgodnienia, można tą nazwę później zmienić). Obiekt będzie bezadresowy (analogicznie, jak przy Zespole koszarowym). Jego podobiektami będą m.in. Huta Ludwików, nieistniejący biurowiec, Zuga, drugi dawny biurowiec, obecnie należący do Artmedik i wszystko, co należało kiedyś do FSS. Wszystkie te podobiekty będą miały własne adresy, zgodnie ze stanem obecnym. Wszystkie istniejące obiekty będą miały podwójne przypisanie - do "wirtualnego" obiektu FSS Polmo-SHL i do obecnych obiektów.

do cm: Raczej dobra koncepcja, aczkolwiek dla mnie dłuuuga do rozpracowania. Pozostanę z boku (żeby nie mieszać) i będę trzymał kciuki za powodzenie.

do cm: A jak się z tym uporasz, to w nagrodę dostaniesz do rozpracowania: Hutę Szklaną "Maryla" vel Odlewnia Kielce vel Granat vel Haasag vel FŁT "Iskra" vel NSK Bearings i cokolwiek tam jeszcze było i jest :-)

do Robert Cze: Aż się boję tego dotykać, bo Iskra to też ciekawy problem. Z resztą i z Chemarem jest podobna sytuacja, tylko historia krótsza.

do cm: Miałem na myśli to, że skoro Twoja koncepcja dla FSS Polmo-SHL ma stanowić niejako rozbudowanie schematu "koszar przy Chęcińskiej" - to z "Iskrą" będzie już z górki, bo mniejszy teren, mniej obiektów i chyba mniej nazw firm. Ot, taka "mniejsza siostra" dla tego obiektu.

do Robert Cze: No i poszło. Zerknij proszę, czy o czymś nie zapomniałem:
Nie mam pewności, czy ten budynek należał wcześniej do SHL-ki, czy nie. Wydaje mi się, że tak, ale bez przekonania:

do cm: Nie dostrzegam żadnych "omijek" bądź braków - robota pierwsza klasa! Zachowałeś przejrzystość i dokładność lokalizacji.

Co się tyczy budynku Vive (Robotnicza 5), to na 99,9% uważam, że należał do SHL-ki. Na geoportalu GIS, gdy wyświetlisz nakładkę "Działki ewidencyjne EGIP", to na gruntach SHL od strony ul. Zagnańskiej wszystkie działki zaczynają się prefiksem 21/... Uważam, że to budynek i działka po Polmo-SHL.

do nyskadolniak: Jeżeli jesteś pewien, że motocykl ze zdjęcia to SHL M04 - to, może to być zdjęcie wykonane na hali produkcyjnej WFM w Warszawie.

Ja nie potrafię odróżnić modelu M02 od modeli M03 i M04. Sugerowałem się postacią żołnierza widocznego na drugim planie fotografii - i byłem przekonany, że "wojsko nadzorowało produkcję swoich modeli" bezpośrednio na halach produkcyjnych w latach 1947-1948, a to sugerowałoby, że na zdjęciu jest model M02, bądź M03 - ale nie M04.

Sumując:
1. jeżeli data wykonania zdjęcia jest prawidłowa (1953-54), to jest to hala produkcyjna WFM w Warszawie
2. jeżeli na zdjęciu widać motocykl SHL M02 lub M03 - to są to lata 1947-48 i hala produkcyjna SHL w Kielcach
3. jeżeli na zdjęciu widać motocykl SHL M04 - to są to lata 1948-1952 dla hali SHL w Kielcach lub 1952-1954 dla hali WFM w Warszawie.

Linki:
- motocykl SHL M02 z silnikiem DKW RT125 na placu fabrycznym w 1947 roku
- motocykl SHL M03 z silnikiem S01 z 1948 roku
- motocykl SHL M04 w wersji rajdowej (z teleskopem) z 1949 roku, wyprodukowany dla wojska

do Robert Cze: Jak dla mnie to jest SHL M04 LUB WCZEŚNIEJSZY.
Zatem wszystkie wymienione przez Ciebie opcje są możliwe. Pewne jest tylko, że to najpóźniej rok 54, bo wtedy zakończono (w WFM) produkcję eshaelki z zawieszeniem trapezowym, zastąpionej przez model M05 z teleskopami.

do yani: No i pozamiatane :-))

do yani: To Warszawa.

do nyskadolniak: Mam pytanie do Ciebie - czy rozróżniasz te modele motocykli?
Wg mnie, jest to zdjęcie z lat 50-tych, bo widać logo PZM. Uważam, że to jakieś rajdowe wersje SHLek, bo przypuszczam, że jest to stary stadion KORONY Kielce, ten przy Szczepaniaka - a w latach 50-ych należał on do firmy SHL.

do Robert Cze:
Już tam wylądowało.

do Robert Cze: Daj link do foty plizz ; -)

do nyskadolniak: Sorry, spieszyłem się, sam nie wiem gdzie ...
Link:

do nyskadolniak: Na drugim planie zalinkowanego zdjęcia znowu jest żołnierz - ten w wojskowej czapce i okularach na niej.
Wojsko kupowało po wojnie SHLki 125 i Sokoły 125, a potem ich wersje rozwojowe. Te motocykle służyły wtedy w wojsku jako "maszyny szkoleniowe" i dlatego startowały we wszystkich rajdach z kierowcami-żołnierzami.

do Robert Cze: Oprócz tego, że n-ry rejestracyjne malowane na błotniku wskazują na rok najwcześniej 1959-ty, trudno mi na szybko coś powiedzieć o motocyklach, ale zajrzę na strony sportowe "Motorów" z tamtego okresu, może coś znajdę z kieleckich rajdów. :-)

Pytanie czy to przy Mińskiej, bo 125 montowano też przy ul. WIselki przy PKP Radość

Na proporczyku chyba jest data, ale raczej nie do odczytania. Motocykle to wczesna wersja, oparta na SHL-ce.

Założyłem obiekt i przypisałem.

Co do datowania, to się zastanawiam, czy sformułowania "wieczysta chwała" używa się już po śmierci delikwenta, czy jeszcze za życia.

Czyli 1952 odpada? Chyba można zawęzić do samego 1953, znalazłem informację, że widelec trapezowy był montowany do przełomu lat '53-'54.

do Woj11:
Ulica Wisełki nie ma nic wspólnego z WFM - nie te czasy i nie te motocykle. Jedynie nazwa...

do yani: Nazwa czego? W linku mowa o ulicy Zupniczej.

do Jarosław Dubowski:
Nazwa WFM. Przeczytaj wszystkie komentarze w linku.

do yani: Ta wersja SHL-ki w Warszawie była montowana od 1954. Myślę, że cała seria wstawiona przez bonczka powinna być datowana 1954-55

do yani: A, czyli na ul. Wisełki wyłącznie współczesna reaktywacja marki...

do Woj11:
Od 1954 roku produkowano model M06. A to zupełnie inny motocykl, niż na zdjęciu...
Myślę, że poprzednie datowanie było prawidłowe.

do yani: Dwa źródła podają, że M06 produkcja od 1955, a M05 od połowy 1954.

do Woj11: M05 miał widelec teleskopowy, tak jak M06.
A co widzisz na zdjęciu?

do yani: Jego brak. Czyli 1952-54?

do Woj11:
Może nawet wcześniej. Ale szkoda, że nie widać dobrze ramy, bo zastanawiam się, czy to nie Sokół 125? Co prawda mocowanie reflektora jak w SHL, ale może to jakiś typ przejściowy, bo rama wygląda na pojedynczą.

do Woj11:
Jednak to SHL. W prawym górnym rogu widać stojące dwie ramy.

do Jazzek: Słuszna uwaga. Po śmierci (prawy górny róg).

Teren WFM, oczywiście. Przypisuję.