Wola Zamkowa 19

Budynek przy ul. Wola Zamkowa 19 w Toruniu – dawny Urząd Królewskiej Fortyfikacji Twierdzy Toruń w Toruniu.
Budynek powstał w 1888 roku i pierwotnie był siedzibą Urzędu Królewskiej Fortyfikacji (Königliche Fortifikation) Twierdzy Toruń. W latach 20. XX wieku korzystał z niego wojewoda pomorski, natomiast w latach 30. tegoż stulecia umieszczono w nim sztab 4. Dywizji Piechoty. Po II wojnie światowej przez kilkadziesiąt lat w budynku funkcjonowało przedszkole dla dzieci pracowników wojska. W 2002 roku budynek opustoszał, a w 2004 roku Agencja Mienia Wojskowego sprzedała go jednej z prywatnych firm. Ta zaś planowała urządzić w nim apartamenty mieszkalne lub hotel, do czego ostatecznie nie doszło.
Budynek powstał w stylu neorenesansowym, na planie prostokąta. Elewacja główna, od strony ul. Wola Zamkowa, jest jedenastoosiowa, z trójosiowym pozornym ryzalitem pośrodku. Na piętrze tego ryzalitu umieszczono balkon, wsparty na wolutowych kroksztynach. Parter jest boniowany, okna prostokątne, umieszczone w profilowanych opaskach. Okna pierwszego piętra w ryzalicie ujęte są w kompozytowe pilastry wspierające trójkątne naczółki, pozostałe okna pierwszego piętra są zwieńczone odcinkami gzymsu wspartymi na konsolkach. Gzyms koronujący wsparty jest na ozdobnych kroksztynach. Wejścia do budynku umieszczono pośrodku elewacji bocznych i poprzedzono piętrowymi aneksami pełniącymi rolę portyków. Aneksy te są dołem otwarte, wsparte na filarach, wyżej zabudowane, zwieńczone trójkątnymi naczółkami. Do wejść prowadzą schody z kutymi balustradami. Od strony ul. Wola Zamkowa oraz pl. św. Katarzyny wzdłuż granicy posesji znajduje się ogrodzenie o murowanych słupkach, zwieńczonych czapami z czerwonego piaskowca. Między słupkami umieszczone są kute i nitowane kraty.

https://pl.wikipedia.org/wiki/..._ul._Wola_Zamkowa_19_w_Toruniu