Cmentarz przykościelny parafii św. Wawrzyńca w Żernikach

Cmentarz założony w drugiej połowie XIII wieku. Pełni funkcje sepulkralne do dziś jako nekropolia katolickiej parafii św. Wawrzyńca w Żernikach.

Na wieży od strony południowej:
• piaskowcowa płyta nagrobna Cateriny Mondin (zmarłej w 1560 roku). Płaskorzeźbiona postać zmarłej z rękami złożonymi do modlitwy. U dołu po prawej tarcza herbowa z trzema półksiężycami. Płaskorzeźbę otacza napis w języku niemieckim, wykonany majuskutą.

Na południowej elewacji kościoła:
• piaskowcowe epitafium przedstawiające rycerza w barokowej zbroi pełnej, który trzyma w prawym ręku tarczę z wizerunkiem głowy jelenia. Brzegi płyty opatrzone napisem wykonanym majuskutą.

Na wieży od strony północnej:
• piaskowcowa płyta nagrobna przedstawiająca rycerza w barokowej zbroi, który trzyma w prawym ręku hełm. W narożnikach (brak prawego górnego) przedstawienia herbowe. U góry po lewej tarcza herbowa z trzema półksiężycami. Płytę otacza napis w języku niemieckim, wykonany majuskutą.

Na elewacji północnej:
• płyta epitafijna Helene Friedericke Philippine von Stein, z domu von Stosch, ze Strachowic (zmarłej 17 lipca 1808 roku). Prostokątna płyta wykonana z piaskowca, z rzeźbioną w kamieniu ramą. Na gładkiej płaszczyźnie napis: Hier ruht / Helene Friedericke Philippine Freiin von Stein / geborene von Stosch auf Strachwitz / eine liebende und geliebte Gattin Mutter Tochter / geboren zu Gleinig bey Guhrau den V. May MDCCLXXXVIII / gestorben zu Strachwitz ais Mutter zum dritten mahl / d. XVII. July MDCCCVIII / Gott belohne ihre trecie Seele.

Typowy śląski przykościelny cmentarz wiejski. W rzucie poziomym obszar nekropolii ma kształt owalny. Teren cmentarza został zapewne otoczony we wczesnym okresie jego istnienia murem, który obok kultowych pełnił również funkcje obronne. Działająca obecnie parafialna nekropolia zajmuje południową, wschodnią i północną część dziedzińca kościelnego.

Źródło: Cmentarze dawnego Wrocławia