Wnętrza

A tu już stopnie ze zwykłej blachy i brak osłon - niebezpiecznie..

do Danuta Mucha(Czarnecka): Im wyżej - tym gorzej. Nie wiem jak jest teraz ale 10 lat temu bez latarki ani rusz - na wysokości zbiorników wodnych nie było oświetlenia a jest tam wąsko i schody są dosyć strome.

do Neo[EZN]: Czy tam teraz można jakoś wejść??? miałbym coś do sprawdzenia z tymi mechanizmami windkowymi ...

do Stenek: Można spróbować załatwić wejście.

do Neo[EZN]: Chodzi mi o to, by spojrzeć w górę, ponad owe dwa domniemane wyłączniki (a wg mnie bębny windek korbowych) i dotarcie do obiektów, którymi te wyciągarki "sterowały".
Pewnie trzeba by wyjść na górę, aby dotrzeć do sedna sprawy

Wyjątkowo piękne ażurowe stopnie i ładne elementy osłonowe. Podesty już zwyczajne..

Nie tylko kolory, ale również kształt.. Ciekawe, jaką funkcję pełnią te kulki..

do Danuta Mucha(Czarnecka): To mechaniczny regulator prędkości obrotowej maszyny, koła zamachowego, przy zwiększającej się prędkości, kule wirują szybciej, więc podnoszą się wyżej (jak krzesełka na karuzeli linowej), co pociąga za sobą zmniejszenie przepustnicy pary doprowadzanej do cylindra maszyny parowej, przez co obroty maszyny maleją, a jeśli zmaleją zbyt mocno, to owe kulki w ruchu obrotowym opadając, otwierają nieco bardziej przepustnicę pary. Prędkość można regulować stosując odpowiedniej wielkości kulki, długość rozchylanych ramion mechanizmu Watta itp.

Ładne filary.. i ich podstawy..

Widzimy tu poziomo idący wał z krzywkami, które sterują tymi pionowymi popychaczami, a one zaś sterują zaworem czy zaworami widocznymi pomiędzy podstawami obu filarów. Typowe elementy silnika

Jestem głęboko przekonany, że to nie są żadne wyłączniki. Nie widać doprowadzeń kabli lub ich śladów, a pod tynkiem to raczej nie szły, to jest obiekt przemysłowy, tutaj kable prowadzi się po ścianie. Więc co to jest?
Juz mówię: - to jest mechanizm bębnowo-zapadkowy, wyciągarka lub prościej - windka korbowa. We wnętrzu tej obudowy jest bęben (podobnie jak szpulka z nićmi w wyjmowalnym bębnie maszyny do szycia, to tylko daleko idące - obrazowe podobieństwo).
Na szpuli tej nawinięta była stalowa linka, sam bęben miał na krawędzi szpuli zębatkę, która dotykała blaszki sprężystej, swego rodzaju zapadki, umocowanej w obudowie. W środku widać miejsce na włożenie korby (końcówka sześciokątna). Kręcąc korbą odwijało się lub zwijało linkę, a zapadka skakała po zębach szpuli wydając dźwięk - terkot. Patrząc na te bębny, widać u góry, lekko po prawej, wycięcie - tamtędy linka stalowa wchodziła i wychodziła z bębna. => - po powiększeniu!
Teraz: - co lub czym się sterowało za pomocą nawijania lub zwijania linki w tym mechanizmie? Tego nie wiem. Ale wystarczy tam być, i spojrzeć w górę, przystawiając głowę do tego mechanizmu. Gdzieś u góry będzie albo bloczek z kółkiem obrotowym, albo samo kółko obrotowe, można tym sposobem podnosić lub opuszczać jakąś klapę, wieko, okno - cokolwiek. Grunt, że nie trzeba dygać tam na górę, tylko będąc na dole, kręci się korbą i zadanie hen u góry jest wykonane.
Podobne mechanizmy stosowano do podnoszenia i opuszczania opraw ulicznych w wielu miastach w Polsce w latach od ok. 1920 i aż do późnych lat PRL.
We Wrocławiu były te mechanizmy stosowane do opuszczania elektrycznych opraw oświetleniowych - np. na ulicy Szajnochy, blisko Rynku. Tam do dziś pozostały wysoko pod dachami, na elewacji, kółka odciągowe, ukryte pod pięknymi, zdobionymi daszkami - "domkami" wręcz można by rzec. Stosowano też te mechanizmy w podstawie latarń ulicznych zwanych pastorałami, głównie w Warszawie.
Do dziś tego typu mechanizm działa w kościele Św. Wojciecha na pl. Dominikańskim. Z jego pomocą można otwiera lub zamykać okna położone wysoko na ścianie kościoła, możecie sprawdzić. Gdzieś mam zdjęcia z tego kościoła, może znajdę i wrzucę do Wnętrz tego kościoła.

do Stenek: Masz dokładną rację Stenku. W wielu miastach podobny do tego mechanizm służył do podnoszenia i opuszczania lamp ulicznych. W Pszczynie coś takiego znalazłem na budynku należącym przed II wojną światową do gminy żydowskiej, przy dzisiejszej ulicy Warownej 11. Całość wraz z rurką w której kiedyś była prowadzona linka i zbloczem oraz wysięgnikiem do dziś nieistniejącej już lampy widać np. na zdjęciu:
Zainstalowana poniżej starego wysięgnika lampa to już produkt współczesny, nie związany z wyżej opisywanym mechanizmem.

do Andrzej G: Dzięki!
W tym wysięgniku musiały być chyba ze dwa obrotowe kółka odciągowe (mniej więcej takie jak na pasek klinowy w aucie, tyle że mniejsze), stanowiły on punkty zmiany toru linki z pionowego na poziomy.
Na końcu wysięgnika chyba widać takie kółko .....
Często między oprawą a linką stosowano jeszcze sprzęgło mechaniczno-elektryczne, które rozłączało zasilanie oprawy (mechanizm był niemal identyczny jak wsuń-wysuń w długopisach) i można ją było opuścić na poziom ulicy już bez obawy o porażenie prądem.
Andrzeju, czy mógłbyś kiedyś tam podejść i sfocić ten wysięgnik na zbliżeniu z paru stron? oraz sam mechanizm (bęben) z bliska, tak na wprost, z lewej i prawej strony, z góry i z dołu??? Poślesz mi na maila, masz go.

do Stenek: Oczywiście, jak tylko będę tam przechodził, obfocę ile się da, i podeślę na maila.

Miło zobaczyć również ekipę.. Chyba nie było łatwo.. ale za to jaki EFEKT !!!

A to już jak filary w pałacu.. z elementami ozdobnymi..

do Danuta Mucha(Czarnecka): Jak w teatrze jakimś czy w operze ;-)

Zaprojektowane z polotem i pięknie wykonane..

grał ktoś w Machinarium?

Ależ wymyślny kształt rury - zakole..

do Mateusz: Dobre porównanie! :) Ja próbowałem grać ale albo jestem za mało inteligentny do takich gier albo za mało cierpliwy i odpuściłem sobie na trzeciej planszy ;)

do Neo[EZN]: My z (dziećmi) utknęliśmy na ostatniej. Co 5 główek to nie jedna.

do Danuta Mucha(Czarnecka): Nie wymyślny, tylko wymyślony, bo po co zadawać sobie tyle trudu, żeby tylko wygiąć rurę dla żartu czy kaprysu?. Takie odwinięcie w pałąk ma kompensować rozszerzalność termiczną rury. Gdyby szła ona prosto, wzdłuż linii, to jej odkształcenie wzdłużne, związane ze wzrostem temperatury (czyli rozszerzanie) lub zmniejszeniem temperatury (czyli skracanie długości) może doprowadzić do naprężeń, a w konsekwencji zmęczenia materiału i pękania. Żeby tego uniknąć, podczas układania rury co jakiś czas wygina się ją w taki pałąk jak tu widzimy. Dzięki temu jej rozszerzanie się lub kurczenie (fajne słowo: - kurczenie, od kurcząt ;-) ) wygina rurę na bok, a nie na wzdłuż. Unikamy w ten sposób ewentualnych pęknięć lub perforacji

Potężne łańcuchy..