†

Dom pracy przymusowej

Wzniesiony w latach 1668-69 na zamówienie rady miejskiej przez budowniczych M. Bienera i Christopha Pampego oraz kamieniarza Dawida Rocha st. i cieślę miejskiego Georga Willenbrucha. Prócz funkcji penitencjarnej pełnił także rolę przytułku. Trzykondygnacyjne skrzydła wsch., pd. i zach., kryte 2-spadowymi dachami, otaczały wewn. dziedziniec w kształcie wydłużonego prostokąta zamknięty pierwotnie od pn. ścianą kurtynową. Nad skrzydłem pd. sygnaturka z jednoprześwitowym hełmem. Zewnętrzne elewacje, wsch. i zach., 7-osiowe, z umieszczonymi pośrodku jednoosiowymi płaskimi pseudoryzalitami, w których byty portale wjazdowe. Pośrodku 12-osiowej elewacji pd. pierwotnie znajdował się mocno wysunięty 4-osiowy ryzalit mieszczący kaplicę. Obramienia okien, portali oraz naroża pseudoryzalitów pokrywało rustykalne boniowanie. Osie okienne rozdzielały płaskie lizeny spinające wszystkie kondygnacje. W 1770 budowa skrzydła pn. o konstrukcji szachulcowej, likwidacja ryzalitu pd. i przeniesienie kaplicy do skrzydła zachodniego. Prace wykonał budowniczy miejski Heinrich Gottlieb Dreyer. Po 1847 kaplica przez ok. 20 lat służyła zaf. przez Johannesa Rongego kościołowi niemieckokatolickiemu. Po pożarze w 1854 kościoła Zbawiciela kaplicę użytkowała aż do 1876 tamtejsza gmina protestancka. W latach 1786-88 Dreyer zbudował od strony ul. Szewskiej przylegający od zach. do D.P.P. 3-kondygnacyjny dom dla ubogich, zał. na planie litery "L", o elewacjach reprezentujących bardzo skromny przykład Zopfstil. W 1933 oba budynki zostały przejęte przez miasto, dom dla ubogich rozebrany w związku z regulacją ul. Szewskiej, a następnie w tym miejscu powstał wg proj. R Heima i A. Kemptera budynek biurowy spółdzielni mieszkaniowej Tow. Mieszkaniowe Wrocław S.A. Dom Pracy Przymusowej został w latach 1937-42 zaadaptowany na siedzibę Hitlerjugend oraz Deutsches Jungvolk. Poważnie zniszczony w 1945 budynek rozebrano w latach powojennych. Obecnie w tym miejscu znajduje się parking wielopoziomowy.

Wojciech Brzezowski