Klasztor Dominikanów

Pierwszy k. D. powstał w latach 30. XIII w. Z tego czasu pochodził przylegający od pn. do prezbiterium kościoła św. Wojciecha co najmniej 2-kondygnacyjny budynek o prostokątnym rzucie, którego zewn. ściany byty mur. z cegły, a wewn. wy-konano w konstrukcji szachulcowej. Skromną dekorację ścian mur. stanowiły ceglane wątkowe profile obramień otworów oraz glazurowane parapety. We wnętrzu mieścił się kapitularz z posadzką wyk. z glazurowanych 2-barwnych pytek terakotowych. Po spaleniu tej budowli w 1241, w 2. pot. XIII w. zbudowano położony na wsch. od prezbiterium czworobok k. z wirydarzem otoczonym mur. sklepionym krużgankiem, przy którego pn., wsch. i pd. boku stanęły skrzydła klasztorne. W latach 1491-92 podwyższono jedno ze skrzydeł, zapewne wsch., w związku z umieszczeniem tam biblioteki. Pracami tymi kierował magister Nikolaus. W 1497 w skrzydle mieszczącym dormitorium prowadzono prace bud., przy których zatrudniony byt stolarz Dytmann.

Budynki gosp., wznoszone w XIV i XV w., zostały usytuowane na terenie położonym na pd. i pn. od klasztoru. Po stronie pn. znajdował się także klasztorny ogród. 6 VIII 1696 pożar zniszczył k. i budynki gospodarcze. Wkrótce potem, za rządów przeora Raymunda Boxhammera, rozpoczęto odbudowę, którą za-kończono w 1711. W 1724 przeor Humbert Dubelius zainicjował prze-budowę skrzydła wsch., w którym umieszczono refektarz. Po sekularyzacji w 1811 rozebrano część budynków gosp., a w k. umieszczono magazyny. W 1923 rozebrano niemal cały kompleks klasztorny w związku z budową gmachu poczty pączkowej, ocalał jedynie refektarz z barok, elewacją wschodnią. Pozostałe 2 elewacje utrzymane w stylistyce seces.-barok. i mansardowy dach wykonano w 1925 wg proj. radcy bud. Bertrama. Po zniszczeniach wojennych gmach został odbud. w latach 1963-69. We wnętrzu zachowała się bogata dekoracja sztukatorska oraz freski na plafonach wyk. być może przez J. F. de Backera.

W 1970 wg proj. E. Małachowicza wyeksponowano i zakonserwowano relikty średniow. krużganka zachowane pod prezbiterium kościoła św. Wojciecha. W latach 1999-2009 zbudowano 3-kondygnacyjny, przykryty mansardowym dachem budynek klasztorny łączący kościół z d. refektarzem, usytuowany w miejscu d. skrzydła pn. klasztoru. W piwnicy zostały wyeksponowane relikty późnorom. budowli.

Wojciech Brzezowski