Pałac

Pierwszymi właścicielami Żukowic, potwierdzonymi w dokumentach z drugiej połowy XIV wieku, była rodzina von Berge. Członkowie tego rodu wznieśli w 1587 r. okazały dwór.
Według źródeł historycznych już w II połowie XV w. istniała w Żukowicach Dolnych siedziba mieszkalna tutejszych właścicieli - rodu von Berge. Nie wiadomo czy była to budowla drewniana, czy murowana. Być może była to wieża mieszkalna lub jakiś niewielki dwutraktowy dwór.
W 1587 r. zbudowano w Żukowicach Górnych nowy dwór w typie późnorenesansowych założeń z przelotową sienią. Od tego czasu tam mieściła się główna siedziba seniorów rodu, aż do chwili gdy około połowy XVII wieku rozbudowano rezydencję dolną.
Prace budowlane trwały do 1719 r. o czym świadczy napis zachowany na portalu.
22 grudnia 1740 roku król pruski Fryderyk II podczas swojego marszu na Śląsk założył w pałacu kwaterę. Nieco później zwołano tam zjazd pruskiej szlachty śląskiej.
W 1760 r. w czasie wojny siedmioletniej pałac został zniszczony. W 1763 roku odbudował go nieznany z imienia członek rodu von Bergów, którego inicjały "SKVB" umieszczono na szczycie budynku. Centralna późnorenesansowa bryła budowli została wzniesiona w II połowie XVII w. Z okresu przebudowy w I ćw. XVIII wieku pochodzi klatka schodowa, dwa alkierze, wystrój elewacji i prawdopodobnie dekoracja stiukowa niektórych pomieszczeń na piętrze. Natomiast rokokowe elementy szczytów i wystrój północnych pomieszczeń (m.in. dwa kominki) powstały podczas restauracji pałacu po wojnie siedmioletniej. W tym też okresie wokół pałaców wznoszone są zabudowania gospodarcze oraz powstał park krajobrazowy.
Pałace w Żukowicach były siedzibą rodziny Von Berge aż do 1945 roku. Z dwóch okazałych pałaców znajdujących się w Żukowicach, jeden uległ zniszczeniu w 1945 r. Później nastąpiła stopniowa dewastacja pozostałości obiektu. Ostatecznie ruiny pałacu tzw. Żukowic Górnych zostały rozebrane w 1974 r.
Wybudowany w XVII wieku drugi pałac w tak zwanych Żukowicach Dolnych przetrwał do dnia dzisiejszego. W chwili obecnej w pałacu swoje lokum znalazła Fundacja Św. Brata Alberta, która prowadzi w nim przytulisko dla bezdomnych.

[część tekstu z tablicy informacyjnej na terenie miejscowości]