Stacja kolejowa Brodnica

Połączenia kolejowe z pozostałą częścią Prus Brodnica uzyskała już pod koniec XIX wieku. Wówczas to, jesienią 1886 roku brygady Królewskich Pruskich Kolei Żelaznych (Königlich Preuβische Staatseisenbahnen) ukończyły budowę linii z Jabłonowa Pomorskiego i pierwszego listopada tego roku, bez specjalnej pompy (to współczesna mania) odprawiono pierwszy pociąg z Brodnicy. Zgodnie z panującym wtedy kanonem dworzec usytuowano za miastem z uwagi na zagrożenie pożarowe (iskry z lokomotywy). Pierwszy obiekt zbudowano jako konstrukcję drewniano-ceglaną w „stylu barakowym” (do dziś taki podobny zachował się np. w Gardei), ale ambitni brodniczanie wkrótce przekonali szefów Pruskich Kolei, że miasto zasługuje na coś lepszego niż byle buda. Projekt nowego dworca powstał w Bydgoszczy, a wykonali go architekci pruskiej służby budowlanej (pracowali jako zespoły, stąd nie ma jednego autora). Prawdopodobnie korzystali przy tym z jakichś uniwersalnych dla pruskiego budownictwa kolejowego wytycznych, czy kanonów, bo gdy przeanalizuje się architekturę pomorskich dworców wzniesionych na przełomie XIX i na początku XX wieku, to bez trudu znajdzie się w nich takie same zasady podobieństw jak... w zamkach konwentualnych państwa krzyżackiego. Zresztą fascynacja budownictwem krzyżackim jest tu ewidentna, wystarczy popatrzeć na dworce Chełmży, Kwidzyna, Iławy, Brodnicy, Drawska. Gotyk uznano wówczas za „styl niemiecki”, stąd neogotyk awansował do rangi urzędowego. Brodnicki dworzec wzniesiono około 1905 roku, kosztem blisko 130 tysięcy marek (dla porównania była to równowartość ok. 350 ton dobrej mąki). Posadowiono go na planie prostokąta, ściany pomurowano z czerwonej, doskonałej jakości cegły. Całość przykryto dachem złożonym, głównie naczółkowym z dachówką ceramiczną. Po obu głównych stronach umieszczono w nim kilka lukarn (okna naświetlające). Główne wejście zaakcentowano wysunięciem (ryzalit), ozdobionym sterczynami i zespołem gotyckich blend w ostrołukowej oprawie (umieszczono je też na innych płaszczyznach części fasady). Uwagę zwraca konstrukcja drewnianego, ozdobnego stropu, ewidentnie nawiązująca do średniowiecznych rozwiązań. Choć program architektoniczny całego budynku jest utrzymany w konwencji neogotyku, to w detalach dość łatwo znalazłem skromny wpływ innego stylu, a mianowicie secesji (akurat wówczas „szalała” w budownictwie mieszczańskim, strasznie denerwując konserwatystów). Najwidoczniej urzędnik odpowiedzialny za wystrój wnętrz musiał znajdować się pod jej urokiem skoro nie oparł się pokusie dyskretnego wykorzystania secesyjnych założeń w zdobnictwie krat, poręczy, częściowo stolarce i drobnych elementach.

http://www.czasbrodnicy.pl/cza...8,Jaka_przyszlosc_dworca.html<

br />