Pierwsza wzmianka o wsi znajduje się w dokumencie księcia wrocławskiego Henryka I Brodatego datowanym na 11.07.1207 r. Jednakże, według opinii historyków, dokument ten jest XIV-wiecznym falsyfikatem. W nim też pojawia się pierwotna, słowiańska nazwa wsi – Iaworek alio nomine Henrici villa, pochodząca od polskiego słowa „jawor” oznaczająca zapewne miejsce, gdzie rosły małe jawory. W 1260 r. wieś występuje pod nazwą „villa Henrici” (wieś Henryka).
Konflikty religijne, które rozgorzały z największą siłą podczas wojny trzydziestoletniej, dotknęły mieszkańców Jaworka w dość szczególny sposób. W związku z ciężkim pobiciem przez ewangelistów ząbkowickich tamtejszego proboszcza, rozkazem cesarskim z 1632 r. ludności protestanckiej z parafii Sadlno obejmującej wsie Strąkowa i Jaworek, zabroniono grzebać zmarłych ze śpiewem i biciem dzwonów. Zakaz ten został zniesiony dopiero w 1708 r. W tym czasie ewangelicy stanowili połowę mieszkańców Jaworka.
W 1785 r. Jaworek zamieszkiwało 225 ludzi, działała tu kuźnia i owczarnia. W 1795 r. we wsi założono szkołę, którą w 1848 r. przeniesiono do nowego budynku.
W 1922 roku wybudowano na obrzeżach Jaworka dużą i nowoczesną strzelnicę, należącą do Śląskiej Szkoły Policji w Ząbkowicach.
Zabytki
Pierwsze wzmianki o kaplicy w Jaworku pochodzą z 1335 r. W 1699 r. zbudowano na granicy Jaworka i Ząbkowic kaplicę ufundowaną przez Martę Hermann, żonę sołtysa. Nie wiadomo czy była to kaplica mszalna, czy też stojąca do dziś na granicy z Ząbkowicami, kapliczka w formie wysokiej steli z obrazem we wnęce. W 1721 r. óczesny właściciel wolnego sołectwa Zygmunt Kuschel ufundował w należącym do sołectwa ogrodzie istniejącą do dziś kaplicę mszalną pod wezwaniem św. Michała Archanioła. Kaplica powstała jak mówi podanie, w miejscu gdzie wcześniej znajdował się niewielki staw, w którym utopił się mały chłopiec.
Kaplicę, utrzymaną w stylu barokowym, zbudowano na oryginalnym rzucie czwooroliścia, podkreślając centralny charakter założenia. Całość nakrywa dach w formie kopuły z latarnią. Wnętrze, którego plan wzbogacają półkoliste wnęki w narożach, ma jednolity stylowo, barokowy wystrój. Natomiast wyposażenie jest bardzo skromne – jedynym zabytkowym elementem jest drewniany ołtarz z 2. połowy XIXw.
Przy drodze do wsi od strony Ząbkowic stała niegdyś na XIX-wiecznym cokole barokowa rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Niestety pomnik został zniszczony na początku lat 90., figurkę złamała i skradła szajka złodziei zabytków.
źródło : archiwum.zabkowiceslaskie.pl
więcej  |
proszę czekać...
|
