Województwo mazowieckie

Fabryka Tabaczna „Noblesse” - ośmioosiowy budynek we wschodniej części działki, później rozbudowany.

W 1912  wzniesiono kolejny budynek – przy Pawiej 57, prawdopodobnie połączony oficynami z zabudową przy Dzielnej 62.

W 1924 cały kompleks przejął Polski Monopol Tytoniowy. Wtedy to do zespołu dołączył najbardziej znany gmach — nowoczesny budynek przy Pawiej 55.

/Polski Monopol Tytoniowy (PMT) to państwowe przedsiębiorstwo działające w II Rzeczpospolitej, które miało wyłączność na produkcję, import i sprzedaż tytoniu oraz wyrobów tytoniowych. Był jednym z kluczowych źródeł dochodów budżetu – w latach 1936–39 wpływy z monopolu stanowiły aż ok. 14% wpływów skarbowych. PMT regulował także ceny wyrobów tytoniowych za pomocą zarządzeń Ministra Skarbu/.

Obiekt przetrwał likwidację getta, II wojnę światową i Powstanie Warszawskie. Przez około tydzień bronili go żołnierze AK.

Po wojnie mieściły się tu m.in. Zakłady Materiałów Magnetycznych „Polfer”.

W latach 1994-2025 zabudowania zostały rozebrane pod zabudowę mieszkaniową.

Dodał: 4elza, 2026-04-29 07:35:37

więcej

Koszary Wołyńskie, także Koszary Artylerii Koronnej – nieistniejący zabytek architektury wojskowej w Warszawie. Budynek znajdował się przy ul. Zamenhofa 19 na rogu z ul. Gęsią (pierwotnie nosił adres ul. Dzika 19). Zaprojektowany przez generała Stanisława Zawadzkiego, wybudowany w latach 1784–92 jako koszary Regimentu Fizylierów Artylerii Koronnej i Korpusu Inżynierów Koronnych, w okresie rozbiorów mieścił m.in. koszary Wołyńskiego Pułku Lejb–Gwardii. />
Od połowy XIX wieku do 1939 mieścił więzienie wojskowe, a w czasie II wojny światowej siedzibę Judenratu (Rady Żydowskiej) warszawskiego getta. W latach pięćdziesiątych znajdował się tu Centralny Ośrodek Pracy. W 1964 roku władze Warszawy podjęły decyzję o rozebraniu resztek koszar. Wbrew opinii Ministerstwa Kultury oraz znanych osób, historyków i architektów. Plotka głosiła, że sam Gomułka podjął tę decyzję zirytowany wypalonymi ruinami w centrum miasta.

Wypalony gmach rozebrano w 1964,



Wikipedia

Dodał: Kavikvs, 2026-04-28 21:30:51

więcej

Palmiry to jedno z najbardziej znanych w Polsce miejsc zbrodni niemieckich w czasie II wojny światowej. Tu, na terenie Puszczy Kampinoskiej, zostało rozstrzelanych 1757 osób. Tajne egzekucje miały miejsce w okresie od 7 grudnia 1939 r. do 17 lipca 1941 r. Ofiarami byli głównie przedstawiciele inteligencji. Celem Niemców było wymordowanie tych, którzy mogli stanąć na czele Polski Podziemnej. Skazańców przywożono z więzień warszawskich, głównie z Pawiaka i rozstrzeliwano nad uprzednio przygotowanymi zbiorowymi mogiłami. Zbrodnie palmirskie miały nigdy nie wyjść na światło dzienne - miejsce kaźni zamaskowano sadząc las. Informacje o nich, głównie dzięki leśnikom, dotarły jednak do społeczeństwa polskiego. Cmentarz-Mauzoleum powstał w 1948 r.

Muzeum Walki i Męczeństwa w Palmirach zostało powołane w 1973 r., a od 1980 r. jest oddziałem Muzeum Historycznego m. st. Warszawy. W tym samym roku powstała ekspozycja stała, prezentująca fotografie, dokumenty i pamiątki związane z ofiarami hitlerowskich egzekucji w podwarszawskich lasach.

Wśród ponad 2115 grobów jest wiele mogił znanych warszawiaków, m.in. grób Janusza Kusocińskiego - złotego medalisty na Olimpiadzie w Los Angeles w 1932 roku, Macieja Rataja - marszałka Sejmu, Mieczysława Niedziałkowskiego - posła, działacza PPS, Heleny Jaroszewiczowej - senator RP, Jana Pohoskiego - wiceprezydenta Warszawy, bł. Zygmunta Sajny - księdza.

W latach 1946-47 Polski Czerwony Krzyż przeprowadził prace ekshumacyjne w Palmirach i innych miejscowościach: Wydmach Łożnych, Laskach, Szwedzkich Górach, Stefanowie (w lasach Kabackich).

Palmiry i Katyń to dwa miejsca zbrodni niemieckich i sowieckich, gdzie niezależnie od siebie, dwaj okupanci astosowali wobec Polaków identyczną politykę eksterminacyjną.

Dodał: bonczek_hydroforgroup, 2026-04-28 19:52:15

więcej

Chałupa w Gąskach zbudowana w XIXw, posiadała 4 izby mieszkalne, została rozebrana około lat 70-tych

Dodał: Przemo375, 2026-04-28 17:34:40

Fabryka wyrobów z papieru i tektury

Lata działalności: 1919 - 1951

Profil produkcji: wyroby papierowe.

Asortyment produkcji: gilzy papierosowe, bibułki papierosowe w książeczkach, pudełka tekturowe – po II wojnie światowej, sznurek papierowy – po II wojnie światowej.

Wykaz właścicieli: Władysław Jan Kwaśniewski – współzałożyciel, Franciszek Pacholczyk – współzałożyciel.

Przed 1947 rokiem udziały zostały rozdrobnione między 12 osób – Franciszka Pacholczyka i członków jego rodziny, oraz spadkobierców Władysława Kwaśniewskiego, zmarłego w 1943 roku.

Fabryka została założona w 1919 roku przez dwóch wspólników, spowinowaconych z sobą. Do zakończenia drugiej wojny światowej produkowała gilzy papierosowe, pod co najmniej pięcioma markami, oraz bibułki do skręcania papierosów w książeczkach. W 1929 roku zakład zatrudniał około 350 osób w działach: produkcyjnym, wysyłek, produkcji opakowań oraz transportu. W latach 30. XX wieku przedsiębiorstwo zaliczano do największych firm o takim profilu produkcji. Oprócz magazynu centralnego w Warszawie, posiadało przedstawicielstwa: w Białymstoku, Krakowie, Lwowie, Poznaniu, Radomiu oraz w Łodzi, pod adresem Sienkiewicza 50.

Działalność fabryki została przerwana wraz z wybuchem II wojny światowej i pożarem kamienicy, w oficynie której zakład się mieścił. Produkcję wznowiono przed jesienią 1940 roku, na sąsiedniej posesji pod adresem Wronia 69, gdzie kontynuowano wytwarzanie asortymentu takiego jak przed wojną. Działalność zakładu przerwał wybuch Powstania Warszawskiego. Część urządzeń ocalała z wojennej pożogi, ponieważ przedsiębiorstwo wznowiło produkcję już we wrześniu 1945 roku w Łodzi, gdzie do tradycyjnego asortymentu dodano pudełka tekturowe oraz sznurek papierowy. Po niecałych trzech latach firma wróciła do Warszawy, gdzie ostatecznie została upaństwowiona w 1951 roku.

Opis: 

Dodał: Michał. K, 2026-04-28 17:16:29

więcej

Dworek wybudowany w 1929r. dla inż. Komirowskiego chemika/nafciarza przez firmę budowalną z Poznania. W posiadaniu Komirowskich majątek do 1939r. W okresie okupacji siedziba niemieckiego zarządcy powiatowego. Po 1945r zaadeptowany na szkołę i mieszkania dla nauczycieli. Szkoła we dworze mieściła się jeszcze w niej do lat 90-tych. Budynek przeszedł w latach 90 -tych renowację i odzyskał swój pierwotny wyraz.

Dodał: Przemo375, 2026-04-28 16:55:41

Dzwonnica wybudowa w 1655r. Remontowana w 1954. W 1890r. były dwa dzwony: z 1554r. lany przez Karola Ligowskiego i z 1640r. lany przez Gerharda Bannigk z Gdańska.

Dodał: Przemo375, 2026-04-27 19:23:55

Kaplica przy kościelna. Znajdują się w niej groby rodziny Kanigowskich, dawnych właścicieli majątku w Sulerzyżu.

Dodał: Przemo375, 2026-04-27 19:18:44

Cmentarz Parafialny powstał ok. połowy XIXw.

Dodał: Przemo375, 2026-04-27 19:14:35