Kościół ewangelicko-augsburski ap. Piotra i Pawła

Po rozgraniczeniu miasta Cieszyna pomiędzy Polskę i Czechosłowację ludność ewangelickiego wyznania, która zamieszkiwała lewobrzeżną część miasta, czyli odtąd nazywaną Czeskim Cieszynem, została odcięta od swego macierzystego kościoła na Wyższej Bramie. W wyniku powyższego ukonstytuował się Kościół Ewangelicki Augsburskiego Wyznania na Śląsku Wschodnim w Czechosłowacji (24 maja 1923 r.), w którego skład wchodziły zbory w Błędowicach, Bystrzycy, Ligotce Kameralnej, Nawsiu, Orłowej i Trzyńcu. Wśród ewangelików czeskocieszyńskich nastąpił podział. Propolska część pragnęła przyłączenia do powyższych sześciu zborów, natomiast tzw. Ślązakowcy i Niemcy pragnęli przyłączenia do Niemieckiego Kościoła Ewangelickiego w Czechach, na Morawach i na Śląsku. Ta rozbieżność skutkowała rozłamem, a następnie budową własnych świątyń. Ślązakowcy i Niemcy zbudowali jako pierwsi kościół na Rozwoju

http://fotopolska.eu/6247,obiekt.html?f=155597-foto

. Polscy ewangelicy musieli czekać na formalną zgodę władz na założenie własnego zboru w Czeskim Cieszynie. Do oficjalnego uznania zboru przez urząd krajowy w Opawie doszło dopiero 10 czerwca 1928. Dlatego początkowo zbierali się na nabożeństwach w udostępnionym przez Jana Unuckę (1854 - 1943) pomieszczeniu warsztatów naprawy sprzętu rolniczego przy ul. Fabrycznej

http://fotopolska.eu/62933,obiekt.html

poświęconym przez Oskara Michejdę 6 lutego 1927. Działkę pod kościół zakupiono w maju 1929 r. - chodziło o parcelę należącą dawniej do Tomanka. Kamień węgielny pod nową świątynię na Niwach poświęcono 25 maja 1931 r. Plany opracował miejscowy architekt Edward David, budowę, prowadzoną przez firmę budowlaną Pluskal & Riedel z Czeskiego Cieszyna. Budowa gmachu trwała tylko 531 dni. Świątynię oddano do użytku 9 października 1932 r. Jest to budowla wzniesiona na planie krzyża greckiego, jej elewacje noszą znamiona neogotyku. Wnętrze halowe z systemem empor po bokach i w chórze, z wyodrębnionym prezbiterium, w nim neogotycki ołtarz roboty rzeźbiarza śląsko-cieszyńskiego Henryka Nitry (1891 - 1948). Natomiast obraz ołtarzowy wykonał Adam Ciompa (1901 - 1935 - jego ojciec Paweł pochodził z Górnych Toszonowic, jednak on sam urodził się w Krakowie, gdzie również podjął studia na ASP) w 1934 r. Ten sam artysta wykonał witraże m.in. dla kościołów ewangelickich w Bystrzycy i Wiśle. Zmarł tragicznie w Tatrach na ścianie Łomnicy. Na lewej ścianie prezbiterium tablica pamiątkowa ks. dr. Józefa Bergera (1901 - 1962). Wybrany na stanowisko proboszcza już 1926 r., przez wiele lat zabiegał o uznanie zboru w Czeskim Cieszynie i doprowadził do zbudowania kościoła. Patrz również: PROTESTANCKA ARCHITEKTURA SAKRALNA NA ŚLĄSKU CIESZYŃSKIM W XX I XXI WIEKU - PRZEMYSŁAW CZERNEK
We wrześniu 1930 r. wystawiono w kamienicy Pollaka projekt kościoła - dla publiczności.
W 1921 r. na polecenie rządu musiał powstać w Czeskim Cieszynie nowa gmina ewangelicka, by uniezależnić się od gminy w polskiej części miasta. Dlatego też w niedzielę palmową 20 marca odbyło się posiedzenie rady gminnej i prezbiterów wybranych w okresie 1906 i 1911 i pochodzący z lewego brzegu, w hotelu Zentral-Bahnhof. Na spotkaniu tym głosowano za podziałem, co miało się spotkać z wielkimi trudnościami i niechęcią, ale ostatecznie nie pozostało nic innego jak spełnić wymagania rządu. Negocjacje prowadzone w dość dostojnej formie były więc dość długie, ale doprowadziły do decyzji. Aby przyspieszyć wybory do organu przedstawicielskiego, powołano tymczasowy komitet złożony z 24 członków - prezbiterów. Na razie dzielenie się parafią nie wpływa na wspólne korzystanie z kościoła i cmentarza. Ostateczna regulacja stosunków między dwiema niezależnymi wspólnotami kościelnymi pozostaje w rękach zdecydowanie wybranych organów.
O podziale kościoła na dwa zbory polski i niemiecki - patrz Śląsk Cieszyński tom VI strona 248 a także 404.
28 kwietnia 1931 rozpoczęły się roboty ziemne.