Drukarnia Cieszyńska

Budynek przypisany był do dzielnicy Kamieniec z numerem konskrypcyjnym 34. Numer posesji dotyczący ul. Saska Kępa był 1. Wschodnie skrzydło, które dobudowano od strony obecnej alei Pokoju posiadało numer konskrypcyjny 36, zaś numer posesji był 2. Gmach drukarni był sukcesywnie rozbudowywany. Główna jego część, zlokalizowana od strony ul. Saska Kępa, powstała w 1887-1888 r. Następna rozbudowa od strony obecnej ul. Bożka miała miejsce w 1892 r. Wschodnie skrzydło powstało w latach 1909-1910 r. w miejscu, gdzie wcześniej znajdował się dom Paula Turonia http://slaskie.fotopolska.eu/91121,obiekt.html . Budowniczym i zarazem architektem najstarszej części był Alois Jedek. Przybudówki wykonał Eugen Fulda. 6 października 1806 r. Tomasz Wacław Antonin Prochaska (1771-1817) z Pragi nabył drukarnię od Fabiana Beinhauera pochodzącego z Opawy przy ul. Stromej. Zapoczątkował tym trwającą 134 lata sagę rodu cieszyńskich drukarzy. Jeszcze w oficynie przy ul. Stromej Prochaska zaczyna w 1848 r. drukować pierwszą gazetę w języku polskim: Tygodnik Cieszyński. W tym samym roku zakładają filię w Bielsku, tworząc pierwszą drukarnię w mieście. Zakład cieszyński rozwijał się szybko. Po śmierci Tomasza zakład przejęła wdowa Anna Maria z domu Schöniger. W 1826 r. prowadzeniem drukarni zajął się syn Karol (1805-1857), jednak w 1829 r. z powodów zdrowotnych firmą zarządzała żona Anna Hoschek. W 1863 r. zakład przejął syn Karol (1829-1906) i w tym właśnie okresie drukarnia doznała największego rozkwitu. Kolejnym właścicielem został syn Karol (1855-1920) a po nim jego syn Karol (1886-1948 zmarł w Bawarii). Rodzina Prochasków posiadała własną księgarnię, którą otwarto 6 maja 1850 r. w kamienicy na rynku pod numerem 6 http://slaskie.fotopolska.eu/46795,obiekt.html (została zakupiona od poprzedniego księgarza Antona Wäschera, który uruchomił ją w 1834 r. Najstarsza cieszyńska księgarnia powstała w 1799 i należała do Johanna Leonharda Kiesslinga), oferowała coraz liczniejszym nabywcom literaturę piękną, książki modlitewne i śpiewniki, poradniki praktyczne i gospodarcze oraz różne kalendarze (sprzedana została w 1902 r. Mayerowi i Raszcze - zamknięta została w 1926 r.). Drukarnia posiadała przedstawicielstwa w Wiedniu i Lipsku, gdzie propagowały i rozprowadzały wydawnictwa cieszyńskie. Na wystawach międzynarodowych w Londynie i Paryżu książki z dalekiego Cieszyna uzyskały wyróżnienia, zaś w 1876 r. w Wiedniu, książki z drukarni Karola Prochaski otrzymały cesarski złoty medal. Od 1883 roku firma uzyskała tytuł: "cesarsko-królewska drukarnia nadworna i wydawnictwo", dlatego na nowym gmachu nad zwieńczeniem dachu znajdował się dwugłowy austriacki orzeł. Rozwój drukarni w dotychczasowym miejscu (ul. Stroma) stawał się niemożliwy. Dlatego w 1888 r. drukarnia została przeniesiona do nowo wybudowanego gmachu wzdłuż ul. Saska Kępa (parcelę zakupiono już w 1870 r.) obszernego, największego w mieście zakładu. W szczytowym okresie firma zatrudniała 400 osób. Drukarze pracujący w zakładzie Prochaski w 1868 r. założyli sobie tzw. Kasę domową, którą później przemianowano na Stowarzyszenie kształcące. W 1898 r. powstało dobroczynne stowarzyszenie Gutenbergczycy. W budynku znajdowała się również redakcja i administracja gazety Silesia, która mieściła się na parterze od września 1888 r. Drukarnia była wyposażona w dwie maszyny parowe o mocy 100 koni mechanicznych, które napędzały maszyny i dynama do produkcji prądu (oświetlenie). Od 1926 r. drukarnia była wyposażona w nowy transformator, do którego prąd był dostarczany z transformatora rozdzielczego zlokalizowanego w sąsiedztwie tzw. "Dziury Demla" https://fotopolska.eu/310889,obiekt.html?map_z=16 . 1 stycznia 1930 firmę przekształcono w spółkę z ograniczoną poręką. Pod koniec 1933 r. w związku z upadkiem "Centralbanku" https://fotopolska.eu/6508,obiekt.html nastał dla drukarni trudny okres. Wynikał on z zadłużenia drukarni w "Centralbanku", którego sięgało 20 milinów kcz., co zarazem oznaczało, iż bank w zasadzie był jego właścicielem. W zaistniałej sytuacji, by uratować drukarnię przed upadkiem i co za tym idzie wzrostem bezrobocia, rozważano sprzedać drukarnię zagranicznemu przedsiębiorcy. W celu obniżenia kosztów związanych z funkcjonowaniem drukarni zwolniono jego dyrektora inż. Rudolfa Müllera. W 1937 r. zakład ten uległ bankructwu i drukarnię zamknięto. W tym samym roku drukarnię zamierzała zakupić angielska spółka, jednak ostatecznie do sprzedaży nie doszło. Po przyłączeniu tzw. Zaolzia do Polski drukarnię ponownie uruchomiono. W sierpniu 1939 r. doszło do eksplozji petard od strony mostu, które uszkodziły mur i znajdujący się w pobliżu drewniany płot oraz spowodowały w budynku wybicie szyb. Petardy podłożyły bojówki niemieckie (tak samo stało się w sąsiedztwie drukarni Kutzera oraz pomników w alei). 29 października 1940 r. zakład kupił od Karola Prochaski Hubert Lüdemann - dawny oficer, który zakład prowadził do 1945 r. Krótko po II wś. zarządcą państwowym nad mieniem Hubert Lüdermann został Karel Jaroš. W 1948 r. drukarnię upaństwowiono i połączono z Tiskařským závodem Svoboda, n. p., Praha. W tym czasie drukarnia zatrudniała 360 osób. W późniejszym okresie zmieniła swego zwierzchnika na Ostravske tiskárny, n.p., Ostrava a n.p. Tisk – knižní výroba, Brno. W 1981 r. adaptowano stary budynek przy ul. Fabrycznej na skład. Miesięczna produkcja w 1983 r. wynosiła 600 tys. książek. W 1992 r. przeprowadzono prywatyzację. Współczesna Drukarnia Cieszyńska - Těšínská tiskárna jest spółką akcyjną, której specjalizacją jest druk książek przeznaczony na eksport, który czyni około 70% produkcji. Od 2021r. jest Drukarnia Cieszyńska wlastnością Drukarni FINIDR sp. z o o i nadal prowadzi swoją dzialalnoścz.