Rakowiec (niem. Krebsdorf) – część Ochoty (dzielnicy Warszawy). Obejmuje czworokąt pomiędzy ulicami: al.Żwirki i Wigury, ul. Grójecką, Banacha i torami linii radomskiej.
Historia
Wieś Rakowiec na mapie z 1705 r., w prawym górnym rogu droga na Grójec
Przed przyłączeniem do dzielnicy Ochota Rakowiec był wsią o korzeniach sięgających średniowiecza. Często zmieniał właścicieli, w połowie XVIII wieku został podarowany przez księżnę Izabelę Lubomirską szpitalowi Św. Rocha, który władał tym terenem aż do roku 1920. W latach 1889-92 na terenie Rakowca wybudowano punkt oporu Twierdzy Warszawa - Fort Szcza-M. Obecnie jest to rejon ulic Grzeszczyka i Korotyńskiego. Dopiero w 1930 r. postanowiono zbudować tam osiedle mieszkaniowe - WSM Rakowiec.
Korzenie osiedla sięgają aż na Żoliborz. Tam 11 grudnia 1921 r. została założona Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa. Dokonali tego działacze wywodzący się z robotniczej spółdzielczości spożywców i związkowcy z tzw. klasowych związków zawodowych. Niektórzy byli członkami KPP (Komunistyczna Partia Polski) inni PPS (Polska Partia Socjalistyczna).
Projektanci założyli, że budować będą tanie mieszkania dla robotników "skazanych dotychczas na wyzysk kamieniczników", jak mawiano. Mieszkania te miały mieścić się w blokach. Ich wielkość miała być ograniczona najwyżej do 3 izb. W wyposażeniu tylko podstawowe urządzenia sanitarne, z bieżącą wodą, ale mieszkanie z własnym ogrzewaniem. Grzanie zapewniały piece kaflowe umieszczone w pokoju. Kuchnia węglowa ogrzewała pośrednio także inne pomieszczenia. Co najważniejsze, miały to być słoneczne lokale. Nie było mowy o budowie ciemnych oficyn jak w przedwojennych kamienicach, ani ponurych suteren.
W 1929 roku osiedle na Rakowcu miał zaprojektować zespół architektów z awangardowego ugrupowania artystycznego "Praesens". Działali tam m.in. małżonkowie Helena i Szymon Syrkusowie, architekci. Im powierzono opracowanie projektu osiedla, które powstało w latach 1932-1935. Wybudowano 6 dwupiętrowych bloków. W każdym było 48 mieszkań dwuizbowych (powierzchnia 32-35 m2) z małą toaletą i dość dużym przedpokojem. Te WSM-owskie bloki to "wysepki zorganizowanego życia i współżycia w morzu antagonistycznej zabudowy". Stanęły - jako pierwsze w Warszawie - prostopadle do ulicy (Pruszkowskiej), w myśl hasła: "frontem do słońca, a nie do rynsztoku". Dodatkowo wybudowano tzw. Dom Społeczny w którym mieściła się nowoczesna i dobrze wyposażona pralnia, suszarnia, lekarskie gabinety internistyczny i stomatologiczny oraz przedszkole i duża sala widowiskowa. Po wojnie w sali widowiskowej w każdą środę było tzw. Kino Objazdowe. Bilet wstępu kosztował 4 zł.
Teren osiedla był ogrodzony siatką, a furtki zamykane o godz. 22. Każdy z mieszkańców, jeśli tylko miał taką ochotę, mógł uprawiać przynależny do mieszkania ogródek o pow. 1 ara i łowić ryby w ogólnodostępnym stawie osiedlowym. W latach 50. do stawu spuszczono ścieki z niedalekiego Państwowego Gospodarstwa Rolnego (PGR) (przed wojną - AGRIL) i tak skończyły się połowy. Pod koniec lat 60. staw został pozbawiony trzcin i tataraków, a w to miejsce jego brzegi wyłożono kamieniami i betonem.
W parterze bloku nr 5 był sklep spożywczy działający przed wojną na zasadach zbliżonych do dzisiejszych organizacji Non Profit i z tej racji absolutnie bezkonkurencyjny, a po wojnie zarządzany przez WSS "Społem".
W latach 60. przy ul. Księcia Trojdena powstało osiedle "Rakowiec" projektu Zasława Malickiego, Oskara Hansena, Zofii Garlińskiej-Hansen i Mariana Szymanowskiego, przewidziane na około 3000 mieszkańców.
Od 1961 r. wybudowano tu dużo tak zwanych "płytowców" i "pudełek", obecnie budynki te tynkuje się na kolorowo. W rejonie byłych Fortów powstały już nowoczesne osiedla.

Ulica wybudowana została według projektu Antoniego Jawornickiego jako droga szybkiego ruchu łącząca Port Lotniczy Warszawa I z dawnym Lotniskiem Mokotowskim na Polu Mokotowskim. Jej budowa związana była z zawodami lotniczymi Challenge 1934, ostatecznie wygranymi przez Polaków – Jerzego Bajana i Gustawa Pokrzywkę.

W ciągu dwóch lat udało się wybudować jednopasmową drogę brukowaną granitową kostką, wyposażoną jednak w chodniki i ścieżki rowerowe, po zawodach prace kontynuowano - aleja została poszerzona i pokryta asfaltem, ustawiono też gazowe latarnie zaprojektowane specjalnie dla tej drogi. Ich wzór nie miał w Warszawie analogii. Wzdłuż ulicy posadzono lipy. Aleję uroczyście otwarto 26 sierpnia 1934. Otrzymała imię Franciszka Żwirki i Stanisława Wigury – zwycięzców zawodów Challenge 1932, którzy zginęli tragicznie w katastrofie lotniczej.

Pierwszym obiektem wybudowanym w pierzei ulicy był gmach Kierownictwa Marynarki Wojennej (Żwirki i Wigury 105, pierwotnie Wawelska 7 A) według projektu architekta Rudolfa Świerczyńskiego i inżyniera Stefana Bryły, który zajął się stroną konstrukcyjną projektu. Licowany piaskowcem budynek otrzymał nowoczesną konstrukcję ze stali i żelbetu. Wnętrza wykończono bardzo luksusowo, używając do tego celu m.in. marmuru, dolomitu, terrazytu i alabastru. Obecnie w gmachu mieści się m.in.:

* Filia Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej dla Pracowników Wojska SPZOZ
* Redakcja pisma "Głos Weterana i Rezerwisty"
* Urząd Dziekana Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej (Prawosławny Ordynariat Wojska Polskiego)

W okresie okupacji ulica nosiła nazwę Lotników (Strasse der Flieger). W latach 1955-1960 zmieniono nazwę Żwirki i Wigury na Rokitnicką, jednak po pięciu latach przywrócono starą nazwę. Obecnie nosi ją uliczka ulokowana między Polem Mokotowskim, a obiektami klubu RKS Skra Warszawa. Krótko potem zrekonstruowany został Pomnik Lotnika w Warszawie, stojący u zbiegu z Ulicą Wawelską. W 2006 r. zmieniono część nazwy trasy z ulicy Żwirki i Wigury na aleję Żwirki i Wigury.

Wikipedia