Brama Pyrzycka

"Idąc dalej promenadą dochodzimy do budowli o wartości historycznej – Bramy Pyrzyckiej [Pyritzerthor]. Została zbudowana prawdopodobnie w końcu XIV lub na początku XV wieku [widoczne ślady wskazują na XIII wiek]. Zachowana brama jest wewnętrzną częścią dawnego systemu bramnego. Przedbramie z wysokim szczytem z muru pruskiego i środkowa gardziel zostały rozebrane przy okazji splantowania głównego wału. Podstawa została wykonana z kamieni narzutowych i znajduje się w niej ostrołukowy przejazd. Na pierwszym i drugim piętrze znajdują się jednakowej wielkości, duże pomieszczenia, które służyły załodze m.in. jako miejsca odpoczynku. W bramie znajdował się również mały karcer z kolebkowym sklepieniem. Na trzeciej kondygnacji znajduje się kryty ganek z otworami strzelniczymi. Oba szczyty są wyjątkowo malownicze i oryginalne, co uwidoczniło się po usunięciu tynku. W szczególności elewacja polna z ostrołukową niszą stanowi ciekawy obraz architektoniczny, którego efekt wzmacnia jeszcze kontrast między cokołem z granitowej kostki a wyższymi kondygnacjami zdobionymi blendami z wypalanej cegły. Bramę zamykała brona. Po tym jak w 1666 roku podczas pożaru okolicznych domów został zniszczony dach Bramy Pyrzyckiej, w odbudowanej bramie umieszczono zegar, a w sygnaturce dzwon, który usunięto dopiero podczas renowacji bramy w 1899 roku. Na dzwonie, pierwotnie odlanym dla kościoła Mariackiego, znajdował się napis: „Soli deo honor et gloria. Me fecit Joh. Jac. Mangold Stettinesis. Anno 1697” [„Jedynemu Bogu cześć i chwała. Wykonał mnie Johann Jacob Mangold szczecinianin. Roku 1697”] W XVIII wieku brama została, jak się przypuszcza, urządzona dla celów mieszkalnych. Otwory strzelnicze zostały wówczas zamurowane i zaopatrzone w okna. Podczas zeszłorocznej [w roku 1899] odbudowy przywrócono otwory okienne do pierwotnej formy"

Z przewodnika Otto Zucka (1900 r.) wyd. MAH Stargard http://muzeum-stargard.pl/clients/_muzeum/_upload/files/PrzewodnikStargard1900.pdf

(W.S)