Rosnący do niedawna w Brynowie, na terenie Wielkich Katowic sędziwy dąb, który według podania zasadzony został również na pamiątkę przemarszu przez Śląsk wojsk króla Sobieskiego, został w ubiegłym roku usunięty, ponieważ był suchy, spróchniały i zagrażał bezpieczeństwu przechodniów (rósł bowiem- przy drodze koło samego dworca). Obwód jego wynosił ok. 4,50 m (tuż nad ziemią przeszło 7 m), a wysokość zaledwie 15 m. Był bardzo rozłożysty, o nadzwyczaj szerokiej koronie, a na pniu na wysokości 4 m., przybita była tabliczka :z napisem „Tauereiche“ (dąb Tauera). Nazwa ta miała pochodzić od nazwiska kierownika budowy kolei, który rzekomo przesunął trasę toru o kilka metrów, aby nie ścinać pięknego drzewa, a to na prośbę polskich robotników, którym, jako znającym podanie o zasadzeniu drzewa przez króla polskiego, chodziło o jego utrzymanie1”). Uważam jednak, iż drzewo to było grubo starsze od przypisywanego mu wieku; być może, iż obozował w roku 1683 pod nim jeden z oddziałów polskich, stąd podanie.
Źródło: Zaranie Ślaskie 1933 R 9, z.3 str.32
D ą b (Quercus robur), bardzo okazały, rośnie tuż przy stacji, po lewej stronie toru (w kierunku Ligoty). Obwód jego wynosi na wysokości piersi 4"52 m (tuż nad ziemią 7"40 m), jest to zatem najsilniejsze drzewo tej okolicy, cierpiącej niemało od dymów hut i kopalń. Wysokość dębu wynosi zaledwie 15 m, jest on jednak bardzo rozłożysty, nadzwyczaj szeroko rozgałęziony. Pień wewnątrz spróchniały, jest porządnie zaplombowany gliną, obity papą i otoczony siatką drucianą; siatkę tę należy odnowić. http://rcin.org.pl Do wysokości 5 m niema bocznych rozgałęzień, później dzieli się na 3 grube odnogi. Na wysokości 4 m jest przybita tabliczka z napisem „Tauereiche" (Dąb Tauera). Nazwa ta pochodzi od nazwiska jednego z kierowników budowy toru kolejowego, który miał na prośbę robotników zatrudnionych przy budowie przesunąć tor o kilka metrów w bok, by uratować drzewo od zagłady. Dąb ten według podania zasadził król Jan Sobieski w roku 1683, kiedy przeciągał z wojskiem przez Górny Śląsk, dążąc pod Wiedeń. Uważam jednak, iż drzewo jest starsze od przypisywanego mu wieku (245 lat) i to o jakich 100 lat; wskazuje na to zewnętrzny wygląd, a niemniej także stosunek do innych dębów, rosnących niedaleko i na podobnej glebie, których wiek jest w przybliżeniu znany (Załęże). Mamy wprawdzie na Śląsku wiele drzew, zasadzonych na pamiątkę owych czasów (lipy Sobieskiego), dębu brynowskiego nie zaliczam jednakże do tej kolekcji. Drzewo stoi na małem wzniesieniu obok mostu kolejowego, na kilku gałęziach rozwija jeszcze liście, schnie jednak i już nie owocuje.
Źrodło: Osobliwości i zabytki przyrody województwa śląskiego, A.Czudek, 1929.
