Kazamata osiowa

Charakterystyczny obiekt rosyjskich fortów z II połowy XIX wieku. Budowana wzdłuż osi fortu kazamata osiowa, zwana też główną, oprócz niej fort miał jeszcze kazamaty boczne, jednak do dziś zachowała się jedynie kazamata główna. W okresie międzywojennym południowy stok kazamaty pełnił rolę kulochwytu dla urządzonej w forcie strzelnicy wojskowej. Jeszcze w latach sześćdziesiątych dzieciaki z pobliskiego osiedla wydłubywały z wału ziemnego pociski ze strzelnicy. Jeszcze jakiś czas po wojnie kazamata była wykorzystywana na stajnię, a w latach późniejszych jako magazyn zapasów żywności dla garnizonu. W latach 70-tych z inicjatywy komendanta Szkoły Orląt próbowano zagospodarować pozostałości fortu. Na górze kazamaty u jej zachodniego krańca wybudowano wiatę kawiarenki/sklepiku czynnego w czasie pikników i festynów, do dziś pozostały mury po niej. Na jej szczyt prowadziły schodki od strony zachodniej, dziś już prawie niewidoczne oraz krótsze od strony wschodniej, które jeszcze widać, do których prowadzą nasypy o łagodniejszych zboczach wykorzystywane wcześniej zimą do zjazdu na sankach. Obecnie kazamata nie jest wykorzystywana. Do dziś zachowało się jedynie północne wejście do kazamaty, zachodnie zamurowano pozostawiając prześwit nad wejściem. Od strony południowej wejście niemal całkiem zasypane, widoczny jest jedynie wąski prześwit.