Dom Królewski

Szeroka parcela o froncie od strony Starego Rynku, mierzącym około 10,5 m , z czasem została powiększona od południa o parterową dobudówkę zlicowaną z przedprożami ul. Bednarskiej. Do budynku głównego należała jeszcze skierowana frontem do ul. Bednarskiej oficyna wraz z małym dziedzińcem i zgrupowanymi wokół niego zabudowaniami gospodarczymi. Od około 1590 r. właścicielem był Mikołaj Fischer. Jemu zapewne należy przypisać renesansową przebudowę kamienicy w 1599 r. (data na chorągiewce), w formach nawiązujących pod względem architektonicznym i rzeźbiarskim do niderlandzkiego manieryzmu. Portal datować należy na pierwszą ćwierć XVII w. W 1631 r. właścicielem kamienicy był Piotr Spiring (Spiering). Spiringowie byli bogatą rodziną holenderską, wywodzącą się z miasta Delft, osiadłą w Elblągu przynajmniej od 1627 r. i reprezentowaną tutaj przede wszystkim przez dwóch braci: najstarszego - wyżej wymienionego Piotra, i najmłodszego Izaaka (łącznie było aż 5 braci Spiringów).
Piotr Spiring w 1631 r. energicznie prowadził na swej nowej działce jakieś prace budowlane, polegające na powiększeniu domu. W 1634 r. jako właściciel domu występował już Izaak Spiring, wpłacając radzie miejskiej 60 talarów za zezwolenie na doprowadzenie od miejskiej pompy wody rurami do swego domu celem zainstalowania tam... fontanny (sic!).
Luksus w domu tym panować musiał nie byle jaki, skoro w zamian za zwolnienie właścicieli od służby ratowniczej i przymusowych kwaterunków dom ten umową z 8/18 II 1636 r. został obciążony zaszczytnym obowiązkiem goszczenia w swoich progach odwiedzających Elbląg królów. Obowiązek ten został zdjęty dopiero 5 I 1914 r.
Już w dniach 11-15 II 1636 r. w domu Spiringa zamieszkiwał król Władysław IV, a w dniach 24-26 II 1645 r. królowa Ludwika Maria. I tak z czasem dom ten otrzymał nazwę Domu Królewskiego. W okresie najazdu szwedzkiego w początkach maja 1656 r. w domu należącym podówczas do wdowy po Izaaku Spiringu, Katarzyny, z domu Pilgrim, zamieszkiwał król szwedzki Karol Gustaw. W maju 1703 r. w domu gościł król August II, a już w grudniu tegoż roku król szwedzki Karol XII, zaś od września 1704 r. do końca 1705 r. król Stanisław Leszczyński. W roku 1711 przebywał tu (ale nie nocował) car Piotr Wielki. Natomiast z całą pewnością nocował w Domu Królewskim wielki książę rosyjski Paweł Pietrowicz Romanow (późniejszy car Paweł I), który zatrzymał się w Elblągu w drodze do Berlina w 1776 roku. W czerwcu 1773 r. w kamienicy nocował Fryderyk II.
Przedproże posiadało piękną, delikatną barokową kratę balustrawową, uważaną za najstarszą ze znanych na terenie Elbląga. Najpóźniej w I połowie XIX w. nastąpiła przebudowa fasady budynku, która otrzymała gładki tynk, tak że z ewentualnego wystroju renesansowego pozostały jedynie dwa gzymsy: pod szczytem i pod oknami pierwszego piętra. W ostatniej ćwierci XIX w. raz jeszcze przebudowano fasadę i szczyt, tym razem w formach eklektycznych. W 1929 r. nastąpiła całkowita likwidacja przedproża. W latach 1922-1941 właścicielem kamienicy była firma handlowa "P.H. Müller", która prowadziła tutaj tradycyjną winiarnię, później zaś, w oficynie od strony ul. Masztowej, także piwiarnię.
***
W 1945 r. kamienica została silnie zniszczona, na całej wysokości ocalała tylko ściana frontowa oficyny. W 1963 r. wydano zgodę na rozbiórkę zachowanych reliktów. W zbiorach muzeum w Elblągu zachował się drewniany zegar słoneczny z Domu Królewskiego.
W marcu 2012 r. Dom Królów zrekonstruowany wraz z sąsiadującymi manierystycznymi kamieniczkami Stary Rynek 12-13 został oddany na potrzeby czterogwiazdkowego Hotelu Elbląg, zajmującego cały kwartał.

Źródła: Rocznik Elbląski tom VI/1973, s.95-98,

http://mojezulawy.pl/ciekawe-m...w-Elblagu-obecnie-Hotel-Elblag