†

Stary Rynek 41

W tej narożnej kamienicy od roku 1627 mieścił się odwach regimentu miejskiego (Hauptwache) - wcześniej był tam wyszynk wina. Elbląg posiadał dwa garnizony: miejski i wojskowy. W pierwszym rezydowała straż miejska, odpowiedzialna za stróżę przy bramach, na wałach, murach miejskich oraz za pilnowanie porządku na ulicach (obowiązki te przejął częściowo w 1712 r. pieszy regiment koronny). W drugim, mieszczącym się na bastionie Kowalskim - wojsko koronne, a po 1772 r. - pruskie. Po I Rozbiorze odwach miejski w kamienicy na Starym Rynku przejęli grenadierzy pruscy, na piętrze zamieszkali oficerowie. Główny odwach przeniesiono w roku 1775 ze Starego Rynku na Nowy Rynek (obecny plac Słowiański) - był to pierwszy budynek wybudowany na Nowym Rynku po jego wytyczeniu. W dawnym odwachu na rogu Starego Rynku i Mostowej urządzono wtedy szkołę garnizonową, a w roku 1805 zamieniono go na dom mieszczański. Budynek miał numer serwisowy 460, a po przydziale numeracji ulicznej w 1823 r. otrzymał adres Alter Markt 27. Kamienicę rozebrano w roku 1939. W Archiwum Państwowym w Gdańsku zachowały się fotokopie projektu zagospodarowania tej okolicy, datowane na marzec 1939: planowano całkowite wyburzenie kamienic między kościołem św. Mikołaja a ul. Stary Rynek, postawienie na rogu Starego Rynku i ul. Mostowej domu towarowego z pasażem i podcieniem, nawiązującego architekturą do stojącego tam niegdyś odwachu, a w miejscu wyburzonego budynku na rogu z ul. Rybacką - ustawienie fontanny. Po charakterystycznym ośmiobocznym rzucie poziomym można się domyślić, że chodzi o rozebraną dwa lata wcześniej fontannę Neptuna. Projektu nigdy nie zrealizowano.