Kościół Zbawiciela (niem.Erlöserkirche) - neogotycki kościół z 1911 roku, stojący niegdyś na narożniku ulic Jobststraße (ul. Marszałka J.Piłsudskiego) a Mittelstraße (ul. Środkowa). Na parceli o adresie Jobststraße 19, dzisiaj to adres Marszałka J.Piłsudskiego 92A.
W pierwszych latach XX w wzrosło zapotrzebowanie na nowy kościół na przedmieściu Jobst, co ciekawe możliwość tą umożliwiła renowacja Marienkirche.
Podczas rozległych prac konserwatorskich kolegiaty w latach 1905-1911 pozostało wystarczająco materiału by wybudować mały kościół dla parafii Johannisgemeinde. Dla nowej świątyni zakupiono parcelę o adresie Jobststraße 19. Budowę rozpoczęto w 1911 roku, a poświęcenie nastąpiło w 1912 roku. Prace architektoniczne powierzono Heinrichowi Deneke, architektowi prowadzącego prace przy Marienkirche. Projekt nowego kościoła został oparty na wyglądzie wczesnego Marienkirche z 1324 roku. Budynek w pomniejszonej skali od swojego pierwowzoru uzyskał ceglaną formę zewnętrzną na planie prostokątnym bez wydzielonego prezbiterium. Czteroprzęsłowe wnętrze rozświetlono ośmioma ostrołukowymi oknami, podzielonymi laskowaniem. Okna po cztery na elewację boczną umiejscowiono między niskimi szarpami. Całość budynku okalała bielona opaska tynkowa zastępująca fryz wieńczący. Kościół został nakryty stromym dwuspadowym dachem z lukarnami. Dach osłaniany był przez dwa schodkowe szczyty, wschodni i zachodni, wznoszące się nad gładkim ceglanym cokołem, gęsto wypełnione ostrołukowymi blendami. Szczyty zostały zakończone ślepym krzyżem na najwyższym stopniu.
Do wnętrza od zachodniej strony prowadził ceglany przedsionek, przykryty dwuspadzistym dachem, który stanowił podstawę otwartej drewnianej dzwonnicy, w której umieszczono dwa stare dzwony - pierwszy z kaplicy Gertrudy odlany w 1413 roku, drugi z wieżyczki kalenicowej Bramy Wałowej odlany w 1490 roku. Wnętrze kościoła nakryte zostało sklepieniem kolebkowym. We wnętrzu przy wschodnim szczycie znalazła miejsce niewielka nisza ołtarzowa o półkolistym planie, po zachodniej stronie wybudowano drewnianą emporę na którą prowadziły drewniane schody, na emporze umieszczono organy dwumanuałowe. Pomieszczenie mogło pomieścić 50 osób.
W 1944 roku, pomimo swojej wiekowości i wartości historycznej, dzwony zostały wysłane do Hamburga gdzie najpewniej zostały przetopione na cele zbrojeniowe . Kościół spłonął w “ostatnich dniach” wojny pomiędzy lutym a marcem 1945 roku. Ruiny wypalonej świątyni rozpadały się przez kolejne lata, ostatnią pozostałość w postaci zachodniego szczytu wyburzono w 1952 roku.
Bartłomiej Hauka Smoliński
10 marca 1911 roku miało miejsce poświęcenie ewangelicko-augsburskiego kościoła Odkupiciela/Zbawiciela (niem. Erlöserkirche), którego projektantem był H. Deneke. Nie istniejąca obecnie świątynia posiadała dekorację szczytu wzorowaną na pierwszym murowanym kościele Mariackim. Zlokalizowany był u zbiegu ulic: Środkowej i Piłsudskiego (Wojtek W.S za MAH Stargard)
(7 realizacji)
