Kościół Matki Bożej Bolesnej

Kościół pw. MB Bolesnej zalicza się do grona najcenniejszych gotyckich kościołów na Pomorzu. Świątynia powstała w okresie ok.1451-60, zaś zakrystia dobudowana do północnej ściany prezbiterium- w drugiej poł. XV w. Budowla halowa z trzema nawami posiada trójbocznie zamknięte prezbiterium. Po bokach otaczają ją niskie kaplice wbudowane między przypory wciągnięte do wnętrza. Przed wejściem do świątyni warto zwrócić uwagę na dekorację z barwnej glazurowanej cegły znajdujące się na skarpach prezbiterium oraz na przylegająca od zachodu wieżę. Wzniesiona na planie kwadratu wieża posiada, rzadki w skali krajowej, przejazd w przyziemiu. Do licowania uskokowych portali wieży użyto glazurowanej cegły. Wysokie, rozczłonkowane blendy z motywem pustej rozety stanowią ozdoby elewacji wieży. Na szczycie wieży pochodzącym z XIX w., z okresu restauracji kościoła, znajduje się neogotycka sygnaturka. We wnętrzu świątyni podziwiać można sklepienie gwiaździste -w nawie głównej i krzyżowe - w nawach bocznych. Do ciekawych elementów wyposażenia wnętrza należą także trzy rzeźby gotyckie. Dwie z nich, przedstawiające św. Dziewice, znajdują się na filarach z obu stron prezbiterium. Rzeźbę MB z Dzieciątkiem umieszczona jest w ołtarzu prawej nawy. Neogotycki ołtarz główny stworzono w formie tryptyku. W jego centralnej części miejsce zajmują krucyfiks i postacie Marii i Marii Magdaleny. Po bokach towarzyszą im święci- Piotr i Paweł oraz Mojżesz i św. Jan Chrzciciel. Na malowidle ściennym z ok. 1450 r., umieszczonym na południowej ścianie prezbiterium, przedstawiona została św. Weronika, rycerstwo z towarzyszącą im wicią roślinną. Chętni do obejrzenia fragmentów XIV- wiecznych murów miejskich zbudowanych z kamienia polnego powinni udać się na tył kościoła. Ostatnim proboszczem rzymsko – katolickim był Paulus Kitzman. Obowiązki objął w 1489 roku, a w 1530 roku następuje zmiana konfesji kościoła na ewangelicką. Władzę duchowną w kościele chociwelskim pełnią duchowni ewangeliccy. Początkowo dojeżdżają z Dobrej. Pierwszym pastorem w Chociwlu był Wilhelm Heder z Westwalii, który zmarł na ospę w 1565 roku i po nim było jeszcze 20 duchownych. Ostatniego pastora powołano 19.08.1898 i był nim Johann Karol Gottlob. W roku 1945 kościół obejmują ponownie katolicy. Od tego czasu duszpasterstwo prowadzą księża chrystusowcy.