†

Brama Biała

Brama Biała lub Brama Bytomska znajdowała się we wschodniej części miasta. Przed Bramą od strony miasta znajdował się niewielki plac, na którym zbiegały się ulice Bytomska i Tarnogórska (dziś Jana Matejki) oraz wąska uliczka rozdzielająca parcele między Bytomską a Tarnogórską, dziś określana jako ulica Białej Bramy. Natomiast na zewnątrz znajdowała się fosa, łącząca się z nurtem Ostropki. Koło bramy znajdował się most nad Ostropką, posiadający murowane balustrady i drewniane pokrycie nawierzchni. Tam także znajdowała się figura św. Jana Nepomucena − patrona mostów i orędownika w czasie powodzi, później przeniesiona pod kościół św. Trójcy. Wieża bramna zbudowana była na planie prostokąta, w dłuższym boku znajdował się przejazd. Z boku przejazdu były wewnętrzne schody, wiodące na górne kondygnacje. Powyżej przejazdu znajdowały się cztery kondygnacje.

Przejazd przez bramę wieńczył ostry łuk gotycki. Samo sklepienie przejazdu było murowane, w przeciwieństwie  do następnych kondygnacji, rozdzielonych drewnianymi stropami. Mury wieży miały w przyziemiu szerokość 5 stóp (159 cm), w górnych partiach były cieńsze – około 4 i pół stopy, a na poddaszu już tylko 2 i pół stopy. Mury wyższych partii mogły powstać w wyniku przebudowy w 1801 roku. Do dolnej linii okien II piętra mur wieży miał 36 stóp, wyżej natomiast 32 stopy. Razem z dachem i wieńczącą go iglicą wieża bramna miała około 76 stóp wysokości czyli 23,8 m. Z podanych na planie wymiarów wynika, że w przyziemiu budynek bramy miał kształt prostokąta o wymiarach 21 stóp 9 cali na 24 stopy i pół stopy, czyli 6,8 na 7,7 m. Przejazd bramny był wąski – miał tylko 10 stóp, czyli 3,14 m szerokości. Przejazd był natomiast dość wysoki − wjazdy miały wysokość 12 stóp, czyli 3,76 m. Sam przejazd przykryty był sklepieniem krzyżowym.