†

Pomnik Ofiar Faszyzmu

Pomnik był zlokalizowany przy ul. Karola Miarki , tuż przy bramie wjazdowej do zakładów „Jelchem” czyli dawnej „Celwiskozy”. Nie była to lokalizacja przypadkowa. Tu bowiem, na terenie zakładu, istniała w latach 1942-1945 największa w Kotlinie Jeleniogórskiej filia obozu koncentracyjnego Gross Rosen, czyli obecnej Rogoźnicy.
Idea upamiętnienia ofiar tutejszej filii obozu zrodziła się w śród pracowników „Celwiskozy”, którzy pierwotnie chcieli ufundować tablicę pamiątkową. Trudno jest dziś powiedzieć, czy była to rzeczywista inicjatywa oddolna, czy propagandowe zalecenie władz politycznych. Faktem jest jednak, iż pomysł spotkał się z pozytywnym oddźwiękiem wśród pracowników „Celwiskozy”. Idea była tak dalece popularna i potrzebna, że powstała nie tablica , ale cały obelisk.
Forma tego obelisku jest bardzo symboliczna. Na trzystopniowym podwyższeniu znajduje się podłużny cokół z kamienną tablicą o treści: PAMIĘCI OFIAR FASZYZMU, WIĘŹNIÓW FILII OBOZU KONCENTRACYJNEGO GROSS-ROSEN. Zasadniczą część monumentu, o wysokości 2,5 metra, stanowią schematycznie oddane dwie postacie ludzkie, połączone w jeden „blok”, z którego wystają jedynie głowy i zarysy nóg. Przez piersi obu postaci przebiega pięć rzędów drutów kolczastych, symbolu męczeństwa. W późniejszym okresie dodano tuż nad cokołem kolejną tablicę o treści: FRANCUSKIM JHEŃCOM WOJENNYM, ZAMORDOWANYM PRZEZ HITLEROWCÓ1) W LATACJ 1944-1945. 8-V-1980. Sam pomnik wykonano bardzo prostą techniką, bo z cegieł, które następnie otynkowano. Po jego lewej stronie umieszczono znicz.
Uroczyste odsłonięcie tego monumentu miało miejsce w dniu 1 września 1966.

IvoŁaborewicz – „Pomnik Ofiar Faszyzmu koło „Jelchemu””, Kuryer Jeleniogórski nr 41/97 z 23.10.1997

Po zamknięciu „Celwiskozy” z początkiem 1990 roku – fundatora i opiekuna pomnika, popadł on w zapomnienie i dewastację. W 1999 roku Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe „SIM” S.C. posiadające sąsiednią działkę, zwróciło się o przeniesienie w inne miejsce lub rozebranie pomnika, któryprzeszkadzał w rozbudowie hurtowni. W 2000 r. władze miejskie i Wojewódzki Komitet Pamięci Walki i Męczeństwa w Jeleniej Górze, wydał zgodę na demontaż pomnika, pod warunkiem zachowania i wyeksponowania znajdującej się na nim tablicy. Tablicę wmurowano na południowej ścianie magazynu
hurtowni „SIM” przy ul. Karola Miarki 38.