Ratusz

Neorenesansowy gmach ratusza stojący przy pl. Ratuszowym jest jednym z najokazalszych gmachów publicznych Bielska-Białej. Powstał w latach 1895-1897 według projektu Emanuela Rosta juniora. W założeniu miał być dwufunkcyjny - mieścić zarówno magistrat, jak i Komunalną Kasę Oszczędności. Jako że miasto liczyło wtedy zaledwie kilkanaście tysięcy mieszkańców i nie potrzebowało jeszcze wtedy aż tak wielkiego ratusza (skala budynku miała raczej znaczenie ideowe, a nie funkcjonalne) umieszczono w nim też straż miejską, areszt, muzeum miejskie i mieszkania dla urzędników. Od 1951 r. jest wyłącznie siedzibą Prezydenta Miasta, Rady Miejskiej i części wydziałów Urzędu Miejskiego (współcześnie urząd pochłania prawie wszystkie budynki przy pl. Ratuszowym). Układ poszczególnych elewacji względem siebie jest wyraźnie zhierarchizowany. Najskromniejsza jest tylna, zachodnia część gmachu. W miarę dochodzenia do fasady artykulacja i ornamentacja gęstnieją, wskazując na ryzalit środkowy, mający najwięcej detali architektonicznych i treści ideowe. Najciekawszym jego elementem jest w zwieńczeniu rzeźba bogini Eirene (rzymska Pax - uosobienie pokoju) z rogiem obfitości w ręku i małym Plutosem, symbolem bogactwa. Charakterystycznym akcentem jest 52-metrowa masywna, kwadratowa wieża zegarowa z loggią widokową nakrytą cebulastym, wielobocznym hełmem z galeryjką i iglicą w otoczeniu czterech narożnych kopułek. Wieża ta symbolizuje suwerenność samorządu miejskiego. Obecnie umieszczony jest na niej zegar komputerowy z kurantem, wygrywającym co trzy godziny hejnał miejski. Wewnątrz najciekawszy jest dość surowy klasycyzujący westybul wraz klatką schodową oraz sala posiedzeń rady miejskiej, stanowiąca najbardziej dekoracyjne pomieszczenie ratusza.