Stacja kolejowa Ruda Chebzie

Zespół zabudowy dworca kolejowego powstał pod koniec lat 50. XIX wieku. Bezpośrednim czynnikiem rozpoczęcia budowy był nowo otwarty odcinek kolejowy relacji Wrocław–Gliwice–Mysłowice, przebiegający przez Chebzie. Do pierwszych zabudowań stacyjnych należał budynek dworca, poczta oraz restauracja. Pierwotny układ i rozplanowanie budynków wraz z bocznicami kolejowymi został całkowicie przebudowany na przełomie XIX i XX stulecia. Zespół obejmował główny budynek dworca, pocztę, administrację, warsztat oraz zabudowania peronów.

W obrębie zabudowań dworca w latach 1902–1914 zbudowano kolonię mieszkań przeznaczonych dla pracowników kolei. Stacja obsługuje trzy linie kolejowe: Katowice–Legnica, Chebzie–Zabrze Biskupice oraz Chorzów Batory-Chebzie. Ruch kolejowy obejmuje przejazdy pasażerskie, jednak największy odsetek stanowią wagony towarowe.

W latach 2006–2010 stacja wchodziła w skład obiektów wpisanych na Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.

W 2011 roku na terenie głównego budynku dworca wybuchł pożar, największych zniszczeń doznała sala dawniej mieszcząca scenę.

Główne budynki stacji zajmują wydłużony pas terenu we wschodniej części parceli, budynek nastawni znajduje się po północnej stronie torów, dawna kolonia mieszkaniowa na zachód od głównego kompleksu. Murowane perony z wiatą o nitowej stalowej konstrukcji, nakrywają dwuspadowe dachy wsparte na stalowych słupach. Perony i budynki stacji łączą podziemne tunele o konstrukcji żelbetonowej. Wszystkie obiekty – z wyjątkiem budynku warsztatów, zostały wzniesione w konstrukcji mieszanej: stalowy ruszt od zewnątrz wypełniony cegłą, od wewnątrz betonowymi płytami. Z zewnątrz nieotynkowana bryła budynków zawiera stalową konstrukcję częściowo spawaną i nitowaną, nawiązującą do muru pruskiego. W większości elewacji występują prostokątne okna.

We wschodniej części zespołu mieści się budynek dworca, wzniesiony na planie prostokąta posiada dwie dobudowane partie: większą od strony południowej oraz mniejszej od strony zachodniej – obie o rzucie prostokąta. Najwyższą część budynku – halę dworca kryje dach łukowy o konstrukcji stalowej. Budynek dawnej poczty zlokalizowany został w sąsiedztwie z głównym budynkiem dworca. Wnętrze trzytraktowe z centralną klatką schodową i korytarzem. Całość kryje dach jednospadowy o niewielkim nachyleniu i drewnianej konstrukcji, kryty papą.

Centralną część zespołu zajmuje budynek administracyjny, bezpośrednio sąsiadujący z torami kolejowymi. Obiekt wzniesiony na planie prostokąta, dwukondygnacyjny o zwartej bryle, posadowiony na cokole, nakryty dachem 1-spadowym o niewielkim nachyleniu.

W zachodniej części znajduje się budynek warsztatu, wzniesiony został na planie prostokąta z dobudówką w pd.– zach. części. Budynek parterowy o zwartej bryle, kryty dachem dwuspadowym z wieżyczką wentylatora.

Źródło: WSTĘPNE SPRAWOZDANIE Z INWENTARYZACJI OBIEKTÓW PRZEMYSŁOWYCH
W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM, Katowice, styczeń 2012