Szyb "Cecylia"

Początki historii kopalni sięgają lat 40. XIX wieku. Prace nad wydrążeniem pierwszego szybu
kopalnianego rozpoczęto w latach 50., jednak ze względu na gwałtowny napływ wód gruntowych prace wstrzymano.

W 1868 roku kopalnia została połączona technologicznie z zakładem „Leon” i zyskała nowe tereny górnicze. W latach 90. XIX wieku zakład przyłączono do kopalni „Charlottengrube”. Od tej pory szyb pełnił funkcje wentylacyjne dla sąsiadującego szybu „Erbreich” (.

Początkowo zabudowa kopalni składała się głównie z drewnianych budynków nadszybia z wieżą i maszynownią, wyjątek stanowił murowany budynek kotłowni. W latach 1907–1910 dotychczasową zabudowę szybu przebudowano, zyskał on obudowę murowaną, stalową wieże, murowane nadszybie oraz został wyposażony w nowe urządzenia.

Na południe od szybu wzniesiono ciąg zabudowy składający się z maszynowni, rozdzielni ze stacją trafo oraz napędem wentylatora. Na północny – zachód od zabudowań zlokalizowano budynki cechowni i kotłowni. Oprócz nadanych nowych funkcji wentylacyjnych, szyb Cecylia służył jako szyb zjazdowy.
W latach 20. XX wieku do budynku cechowni dobudowano łaźnię.

Po 1945 roku szyby Cecylia i Erbreich odpowiadały za odpowietrzenie wyrobisk kopalni „Rydułtowy”. W momencie gdy szyb Cecylia przestał pełnić funkcje zjazdowe, budynek cechowni został zaadaptowany na przestrzeń mieszkalną, a budynek łaźni utracił swoje dotychczasowe funkcje. W latach 70. po nieudanych próbach pogłębienia szybu, zdecydowano o jego wyłączeniu i zasypaniu.

Począwszy od lat 90. teren został wykupiony przez podmioty gospodarcze oraz osoby prywatne.

Obszar zabudowy szybu II zajmuje teren o nieregularnym kształcie, w całości ogrodzony.
Budynki zostały rozmieszczone w południowej części terenu w dwóch zasadniczych ciągach.
Szyb wraz z budynkiem nadszybia i wieżą wyciągową został zlokalizowany w części północno-zachodniej. Zabudowę tworzą budynki murowane z cegły, nieotynkowane o prostych bryłach, krytych dachami dwuspadowymi. Wyjątek stanowi rozdzielnia o rozczłonkowanej bryle i zróżnicowanej wysokości – segmenty jedno- i dwukondygnacyjne.

Pozostałe budynki stanowią obiekty jednokondygnacyjne. Wystrój architektoniczny łączy w sobie formy historyzujące. Elewacje ozdobione dekoracyjnymi gzymsami, okna na ogół zamknięte łukiem pełnym. Wieża wyciągowa posiada konstrukcje stalową, kratownicową, głowica zwieńczona daszkiem. Trzon wieży przenika przez dach nadszybia, od strony południowej dostawiono do niej pojedynczy zastrzał.

Źródło: WSTĘPNE SPRAWOZDANIE Z INWENTARYZACJI OBIEKTÓW PRZEMYSŁOWYCH
W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM, Katowice, styczeń 2012