Synagoga Mizrachi

Dom modlitwy Mizrachi w Będzinie został założony prawdopodobnie w czasie I wojny światowej z inicjatywy i funduszy kupca Jakuba Chila Winera. Należąca do niego kamienica była nazywana „małym Będzinem”. Wojnę przetrwał w stanie nienaruszonym.
Około 1920 r. namalowano polichromie o motywach nawiązujących do idei syjonistycznych. Przedstawiają one m.in. grób Absaloma, grób Racheli, a także symbole religijne – balsaminkę, świecę hawdalową, menorę. Na stropie namalowano wizerunek dwunastu plemion Izraela. Na ścianach widnieją także znaki zodiaku, prawie wszystkie zachowane. Po wojnie pomieszczenia przebudowano na mieszkanie. W tym celu wykuto dodatkowe wloty kominowe i zamontowano piece. Z podłogi zdjęto wówczas zabytkowe kafle i położono drewnianą podłogę. Następnie pomieszczenie zmieniono w piwnicę. W latach 70. XX w. we wnętrzu wybudowano ściankę działową z cegieł, dzieląc pomieszczenie na dwie części. W jednej z tych części do 2004 r.
Zapomniany dom modlitwy odkrył w lipcu 2004 r. Adam Szydłowski, działacz na rzecz przywrócenia pamięci o społeczności żydowskiej w Będzinie. Pierwsze informacje o miejscu modłów pochodziły z relacji, jaką w 2003 r. przekazał Szydłowskiemu Menachem Liwer, były mieszkaniec Będzina, obecnie zamieszkały w Tel Awiwie. Informacje te potwierdził inny będziński Żyd, Szlomo Gołdowski. Pomieszczenia domu modlitwy były wykorzystywane jako piwnica i skład węgla. Po trzech latach starań w 2007 roku obiekt został wpisany do rejestru zabytków.
W 2007 r. władze miejskie podjęły decyzję o zamknięciu dostępu do domu modlitwy dla zwiedzających. Przyczyną zamknięcia było odpadanie polichromii z sufitu. W 2011 r. rozpoczęły się prace konserwacyjne.

Od kwietnia 2012 r. dom modlitwy jest obiektem należącym do Muzeum Zagłębia w Będzinie. 29 sierpnia 2012 r. na Zamku Królewskim w Warszawie odbyła się doroczna gala Konkursu „Modernizacja Roku”. Wśród laureatów znalazło się Miasto Będzin, które zajęło I miejsce w ogólnopolskim głosowaniu internetowym na najlepsze modernizacje w kategorii „Obiekty sakralne” za renowację polichromii w dawnym domu modlitwy „Mizrachi”. Dodatkowo Miasto Będzin otrzymało wyróżnienie przyznane przez Muzeum Historii Żydów Polskich i portal „Wirtualny Sztetl”.
http://www.sztetl.org.pl