Plac Wojska Polskiego

Plac Wojska Polskiego to dawny rynek położony w najstarszej części miasta. Plac mimo upływu wieków nadal spełnia ważną funkcję w miejskiej strukturze jako element układu komunikacyjnego i miejsce koncentracji placówek handlowych i usługowych.

Już w okresie przedmiejskim przez Turek prowadziły trzy główne szlaki komunikacyjne: ze Spicimierza do Starego Konina i Poznania, z Sieradza do Gniezna i z Kalisza do Włocławka. Początkowo zbiegały się one w miejscu przejścia przez strumień- obecny kanał Folusz obok wsi usytuowanej w okolicy obecnej ul. Nowej, od połowy XI w. będącej własnością arcybiskupów gnieźnieńskich. Po ustanowieniu w parafii w XII w. i wybudowaniu kościoła tam, gdzie stoi obecny kościół parafialny, skrzyżowanie ww. dróg uległo przesunięciu w ten rejon, czyli w pobliże miejsca wytyczenia późniejszego rynku.

Miasto Turek zostało lokowane w pierwszej połowie XIV w. jako miasto III kategorii (miasto małe) w układzie otwartym. Lokacyjny układ uliczny był bardzo prosty, ale rzadko spotykany: z prostokątnego rynku wybiegały cztery ulice, każda z nich była przedłużeniem jednego z boków placu rynkowego. Centralny plac miasta wytyczono w najwyżej położonej części łagodnego wzniesienia dla umożliwienia odpływu wód opadowych. Rynek pierwotnie miał kształt kwadratu o boku ok. 80 m zorientowanego zgodnie z kierunkiem obecnych pierzei zachodniej i południowej. Z upływem wieków kształt rynku uległ deformacji. Do początku XIX w. wokół rynku istniała wyłącznie zabudowa drewniana występująca częściowo w układzie szerokofrontowym, częściowo wąskofrontowym. Brak było budynku ratusza. W zachodniej części istniała ogólnodostępna studnia miejska.

Obecny kształt plac uzyskał po regulacji miasta na podstawie planu z 1823 r. Do połowy XIX w. z rynku zniknęła zabudowa drewniana wyparta przez domy murowane (początkowo z dużym udziałem budynków z muru pruskiego) przeważnie parterowe. Duży wpływ na kształtowanie się zabudowy wokół rynku miały kilkukrotne pożary. Istniejąca obecnie zabudowa placu pochodzi głównie z lat 80. I 90. XIX w. W latach 1867-79 wzniesiono ratusz miejski. W kamienicy pod nr 21 funkcjonowały biura zarządu powiatu a później starostwa. Tutaj zlokalizowanych było najwięcej sklepów. W latach 90. rynek został wybrukowany. W okresie międzywojennym w południowej części placu noszącego wtedy imię marszałka Józefa Piłsudskiego uruchomiono stację benzynową, a po wschodniej stronie przystanek autobusów międzymiastowych. W takiej postaci plac dotrwał do II wojny światowej.

Niemieckie władze okupacyjne przeniosły targowisko na teren przy obecnej ul. Legionów Polskich i urządziły na środku trawnik. Wyburzono również dwa ostatnie domy parterowe na pierzei południowej. W latach powojennych środek placu zagospodarowano wytyczając alejki z ławkami i sadząc krzewy. W 1966 r. w centrum placu usytuowano fontannę przebudowaną w latach 80. Dopiero w połowie lat 70. po wybudowaniu ciągu obecnych ulic Niepodległości-Legionów Polskich-Piłsudskiego-Dworcowej i Obwodnicy Północnej (al. Jana Pawła II) usunięto z placu samochodowy ruch tranzytowy. Ostatnie lata przyniosły pewne zmiany w otoczeniu placu: na miejscu kamienicy pod nr 7 powstał nowy budynek w pseudohistorycznym stylu, a domy pod nr 8 i 14 przebudowano na małą galerię handlowe i market. Również władze miejskie od kilku lat planują rewitalizację placu i zmianę organizacji ruchu w tym rejonie miasta.