Plac Sienkiewicza Henryka

Plac Sienkiewicza położony w centrum miasta łączy pl. Wojska Polskiego (dawny Rynek) z głównymi ulicami wybiegającymi w kierunku południowym (ul. Dobrska) i południowo-wschodnim (ul. Uniejowska).

Historia placu ściśle wiąże się z istnieniem w tym miejscu kościoła parafialnego. Przypuszcza się, że parafia w Turku powstała już na początku XII w. Pierwszą świątynią był prawdopodobnie mały murowany kościółek istniejący do początku XIX w. znany jako kaplica św. Leonarda. Kościół usytuowano po wschodniej stronie drogi prowadzącej od wsi w kierunku Russocic. Przebiegał tędy szlak handlowy z Sieradza do Nowego Konina, Gniezna i Kruszwicy. Droga ta przecinała obszar obecnego placu po przekątnej od południowo-wschodniego do północno-zachodniego narożnika. W XIII w. w związku rozwojem w tym rejonie osady o charakterze przedmiejskim w bezpośrednim sąsiedztwie starego kościoła wzniesiono w miejscu, gdzie stoi obecny kościół parafialny, nowy większy drewniany kościół pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela zastąpiony w XIV w. po pożarze kościołem murowanym w stylu gotyckim. Kościół otaczał cmentarz. Plebania wraz z gospodarstwem proboszcza zlokalizowana była po zachodniej stronie drogi w rejonie obecnego skrzyżowania ul. Ogrodowej z zachodnią stroną placu. W południowej części dzisiejszego placu istniał duży staw.

W wyniku lokacji miasta w pierwszej połowie XIV w. na trasie wspomnianej wcześniej drogi w sąsiedztwie kościoła wytyczono rynek. Jednak ze względu na usytuowanie probostwa nie było możliwości poprowadzenia ulicy na przedłużeniu wschodniej pierzei rynku i wobec tego wytyczono ulicę z działkami budowlanymi po wschodniej stronie kościoła nazwaną Kościelną. W ten sposób powstał trójkątny plac z kościołem pośrodku będący zaczątkiem dzisiejszego placu (bok północny i wschodni), którego najdłuższy bok stanowił odcinek starej drogi. Od północno-wschodniej strony przylegał do placu teren folwarku wójtowskiego. W połowie XVI w. wójtostwo zostało wykupione przez miasto, a folwark został przekazany na początku XVII w. w użytkowanie księżom mansjonarzom. Od XV w. w budynku położonym w północnej części placu istniała kościelna szkoła elementarna. Po wschodniej stronie obok domu organisty w XVII w. urządzono niewielki szpital. W tamtym czasie wokół placu skupiła się większość budynków kościelnych.

W planie regulacyjnym miasta z 1823 r. przewidziano powiększenie placu i nadanie mu kształtu zbliżonego do prostokąta. Ostateczne wytyczenie strony zachodniej i południowej nastąpiło w latach 60. XIX w. Plebania została przeniesiona do nieistniejącego już od 2010 r. budynku organistówki pod nr 5. Plac nazwano Nowym Rynkiem. W 1821 r. w związku z założeniem nowego cmentarza na Zdrojkach zlikwidowano nieczynny już od kilkudziesięciu lat cmentarz otaczający kościół. W latach 80. XIX w. zlikwidowano drogę przecinającą plac po przekątnej i w jego południowej części urządzono park nazwany Saskim Ogrodem. W ty samym czasie wokół placu wzniesionych zostało kilka kamienic piętrowych według tego samego typowego projektu. W jednej z nich pod nr 8 w 1885 r. znalazł swoją siedzibę szpital miejski św. Pawła.

W 1904 r. przystąpiono do budowy nowego kościoła parafialnego. Na miejscu rozebranej starej świątyni do roku 1910 wybudowano nowy kościół w stylu neogotyckim pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa. W 1932 r. zakończono budowę nowej plebanii. Obok w połowie lat 30. wybudowany został Dom Katolicki. Po I wojnie światowej plac otrzymał imię Henryka Sienkiewicza.

W okresie po II wojnie światowej w zabudowie otaczającej plac nastąpiły dalsze zmiany. W drugiej połowie lat 50. na miejscu starych parterowych domów na pierzei północnej pod nr 1 i 2 wzniesiono budynek mieszkalny mieszczący w sobie również pomieszczenia banku. W 1964 r. szpital powiatowy został przeniesiony do nowych budynków na Poduchownym, a większość jego zabudowań rozebrano, w tym główny budynek jako ostatni w 1996 r. W 1971 r. przebito przejście z placu w kierunku Osiedla Górniczego. W latach 80. na części pustego terenu po domach wyburzonych w czasie II wojny światowej położonego na styku z Rynkiem stanęły nowe budynki mieszkalno-usługowe (numery od 20 do 25). Po roku 2010 na miejscu organistówki powstał nowy obiekt handlowo-usługowy. Do lat 80. ruch tranzytowy odbywał się stroną zachodnią i południową placu. Po modernizacji jezdni strony wschodniej i północnej na placu wprowadzono ruch okrężny.