Ogrodowa 2

Tartak wodny, który działał niegdyś w rejonie ul. Ogrodowej w Ustroniu ma długą i bogatą historię. Pierwsza wzmianka na jego temat pochodzi z początku XVII w. – tartak należał wówczas do szlachcica Marcina Klocha, ówczesnego właściciela Ustronia Dolnego. Kilkadziesiąt lat później został on wraz ze znajdującym się nieopodal młynem przydzielony do Ustronia Górnego, będącego wtenczas własnością księżnej Elżbiety Lukrecji, która w 1637 r. wykupiła od rodziny Klochów część majątków szlacheckich w Ustroniu Dolnym. W pierwszej połowie XIX w. tartak należał do rodziny Sztwiertniów. W 1884 r. zakupił go znany ustroński prywatny przedsiębiorca Jerzy Kozieł (ur. w 1862 r. w Lesznej Górnej, zm. w 1937 r. w Ustroniu), który w następnych latach zakład rozbudował oraz dobudował do niego dużą stolarnię. Firma Jerzego Kozieła należała w pierwszych dekadach XX w. do największych i najlepiej prosperujących ustrońskich przedsiębiorstw drzewnych. Jej właściciel wykształcił 200 terminatorów. Urządzenia pracujące w tartaku i stolarni napędzane były wodą z przepływającego w pobliżu potoku Młynówka. Przedsiębiorstwo wykonywało wszystkie roboty stolarskie przy budowie ważnych obiektów kultu religijnego i użyteczności publicznej, powstających w Ustroniu na początku XX w. (np. synagogi – w latach 1901-1902). Od około 1920 r. tartak i stolarnia Jerzego Kozieła funkcjonowały jako firma rodzinna, bowiem w prowadzenie interesu włączyli się dwaj synowie przedsiębiorcy – Gustaw i Jan (żoną Jerzego Kozieła była Anna z domu Śliwka, z którą miał jedenaścioro dzieci). Następcą Jerzego Kozieła został Gustaw, który przejął firmę po śmierci ojca w 1937 r., jednakże w związku z tym, iż był zadłużony, przedsiębiorstwo trafiło w ręce jego brata Jana, który prowadził zakład przez kolejnych kilkadziesiąt lat – do około 1970 r., kiedy to tartak spłonął. Do dziś starsi mieszkańcy Ustronia nazywają miejsce po byłym tartaku „u Kozłów z piły”.
Tekst: Bożena Kubień